Mơ thấy trường đại học, mơ mình đậu hay trượt đại học: cách hiểu giấc mơ giảng đường

Mơ thấy trường đại học thường xoay quanh hai chuyện: cơ hội và sự lạc lối. Mơ đậu đại học, cầm giấy báo nhập học, được dân gian xem như dấu hiệu cánh cửa mới đang mở; mơ trượt đại học, đến trường mà không tìm thấy tên mình, lại bị coi là việc còn lỡ dở. Đó là cách hiểu truyền miệng để tham khảo, không có cơ sở để xem là lời báo kết quả thật.

Dưới góc tâm lý, trường đại học trong mơ là một không gian rất đặc biệt: rộng, nhiều toà nhà, nhiều ngả rẽ, và gắn với giai đoạn lần đầu tự quyết định đời mình. Vì thế giấc mơ đi lạc trong khuôn viên, tìm mãi không ra giảng đường, không biết mình học ngành gì, thường xuất hiện khi bạn đang đứng trước một lựa chọn lớn mà chưa có bản đồ rõ ràng.

Đậu hay trượt trong mơ: giấc mơ của mùa xét tuyển

Từ khi kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông được dùng để xét tuyển đại học, mùa hè của học sinh lớp mười hai là chuỗi ngày chờ: chờ điểm, chờ điểm chuẩn, chờ kết quả lọc ảo, chờ giấy báo. Không lạ khi giấc mơ thời gian này đầy những cảnh mở thư, dò tên, tra kết quả trên điện thoại. Giấc mơ không biết điểm của bạn; nó chỉ phản ánh việc bạn đang nghĩ về điểm suốt cả ngày.

Có một chi tiết thú vị: nhiều người kể mơ thấy đậu một trường mà mình không đăng ký, hoặc học một ngành chưa từng nghĩ tới. Đây thường không phải "chỉ dẫn" chọn ngành, mà là cách não xáo trộn các lựa chọn bạn đã cân nhắc, cộng thêm những gì nghe bạn bè, thầy cô nói. Nếu giấc mơ ấy làm bạn tò mò về một ngành mới, đó có thể là dịp tìm hiểu thêm, nhưng quyết định nên dựa trên thông tin thật về chương trình học và năng lực của mình.

Phụ huynh nghe con kể mơ trượt đại học nên giữ bình tĩnh. Giấc mơ là dấu hiệu con đang lo, và điều con cần lúc đó là được nghe, không phải được nhắc thêm về áp lực.

Các biến thể của giấc mơ về trường đại học

Bảng dưới đặt cạnh nhau những cảnh hay gặp, cách hiểu dân gian để tham khảo, và góc nhìn tâm lý:

Người chưa từng học đại học cũng có thể mơ thấy giảng đường, vì hình ảnh này có mặt khắp nơi trong phim ảnh và lời kể. Với họ, giấc mơ đôi khi là ước muốn được học, và cũng có khi là cảm giác bị so sánh với người có bằng cấp.

Khuôn viên mê cung: vì sao trường đại học trong mơ rộng và rối đến vậy

Ít ai mơ thấy trường đại học đúng như thật. Hành lang dài ra, cầu thang dẫn lên tầng không có số, giảng đường đổi chỗ mỗi lần quay lại. Điều này không riêng gì trường học: không gian trong mơ nói chung hay chắp vá, vì não ghép những mảnh ký ức về nhiều nơi khác nhau thành một khung cảnh, và vùng lo việc định hướng, so sánh, kiểm tra tính hợp lý lại hoạt động yếu hơn lúc thức.

Trường đại học là "vật liệu" lý tưởng cho kiểu giấc mơ này: nó thật sự rộng, thật sự nhiều toà nhà, và năm đầu đi học hầu như ai cũng từng lạc. Cảm giác bối rối năm mười tám tuổi được giữ lại, rồi được não mượn dùng mỗi khi bạn rơi vào hoàn cảnh tương tự: công việc mới chưa có người hướng dẫn, thủ tục giấy tờ rắc rối, một dự án mà ai cũng nói một kiểu.

Mẹo nhỏ khi đọc giấc mơ lạc trong trường: để ý xem bạn đang tìm phòng nào. Tìm phòng thi là lo bị đánh giá, tìm lớp học là lo theo kịp, tìm văn phòng khoa là lo thủ tục, tìm một người bạn là cần một chỗ dựa.

Dân gian và chuyện "vào đại học" trong mắt gia đình Việt

Đậu đại học từng là mốc đổi đời. Trong nhiều gia đình, nhất là ở nông thôn những thập niên trước, đậu đại học là chuyện cả họ mừng, là con đường rời làng lên thành phố. Ý nghĩa ấy khiến giấc mơ đậu đại học được người lớn xem là điềm lành, còn giấc mơ trượt thì kiêng nhắc.

Mơ thấy đậu thì nói ra, mơ trượt thì giữ lại. Một số nhà có thói quen như vậy. Đó là tục kiêng mang tính an ủi, giúp người trong nhà khỏi lo, và không có cơ sở cho thấy kể hay không kể làm thay đổi kết quả.

Sách giải mộng phổ thông. Các bản lưu truyền thường gom giấc mơ về trường lớp vào nhóm "công danh", với những lời giải ngắn kiểu tốt hay xấu. Đọc chúng như tư liệu văn hoá thì thú vị; đọc như lời phán thì dễ tự làm mình lo vô cớ.

Ngày nay con đường không còn chỉ một. Học nghề, cao đẳng, học trực tuyến, đi làm rồi học sau đều là những lối đi bình thường. Giấc mơ trượt đại học, nếu có, nên được đặt trong cái nhìn rộng hơn đó, nhất là khi người mơ là học sinh đang lo.

Quay lại làm sinh viên khi đã lớn tuổi: một giấc mơ rất phổ biến

Một kiểu giấc mơ người trưởng thành hay kể là đang ở tuổi bốn mươi, năm mươi mà phải vào học lại năm nhất, ngồi giữa đám sinh viên trẻ, thấy mình lạc lõng, hoặc phát hiện mình chưa từng thật sự tốt nghiệp và phải học lại vài môn. Giấc mơ thường để lại cảm giác vừa buồn cười vừa bứt rứt.

Giấc mơ này hay xuất hiện ở hai hoàn cảnh. Một là khi bạn đang ở vị trí phải chứng minh lại mình: chuyển ngành, vào công ty mới, nhận việc ở lĩnh vực chưa quen, làm việc với những đồng nghiệp trẻ hơn và rành công nghệ hơn. Hai là khi bạn cảm thấy một "món nợ" chưa trả với chính mình: một văn bằng bỏ dở, một ngành từng muốn học mà không học, một kỳ thi từng trượt.

Với hoàn cảnh thứ nhất, giấc mơ đơn giản là cảm giác người mới được kể lại bằng bối cảnh quen. Với hoàn cảnh thứ hai, giấc mơ đáng để bạn ngồi nghĩ: mong muốn ấy còn thật không, và nếu còn, có cách nào nhỏ để bắt đầu. Nhiều trường hiện có chương trình học buổi tối, học từ xa, liên thông cho người đi làm; quyết định học lại là chuyện cần tính kỹ về thời gian và tài chính, nhưng không ai quá tuổi để học.

Câu tự hỏi sau giấc mơ giảng đường

Ghi ra trong vài phút sau khi tỉnh, mỗi câu một dòng ngắn:

• Trong mơ mình đang tìm gì, hoặc đang chờ kết quả gì?
• Ngoài đời, mình có đang đứng trước một lựa chọn lớn mà thiếu thông tin không?
• Mình đang là "người mới" ở đâu, và ai có thể chỉ đường cho mình?
• Nếu mơ học nhầm ngành, mình có đang thấy công việc hiện tại không hợp không?
• Cảm xúc khi tỉnh dậy là nhẹ nhõm, tiếc nuối, hay hồi hộp?

Nhiều người thấy câu thứ ba hữu ích bất ngờ. Giấc mơ lạc trong trường hay biến mất khi họ chịu hỏi một người đi trước ở chỗ làm mới, thay vì cố tự mò mọi thứ.

Với học sinh đang chờ kết quả xét tuyển, câu thứ năm là đủ. Nếu tỉnh dậy thấy hồi hộp, đó là phản ứng tự nhiên trước một việc quan trọng. Ghi ra, đi rửa mặt, ăn sáng, rồi làm một việc cụ thể trong ngày như ôn lại thông tin các nguyện vọng hoặc giúp việc nhà. Ngồi lì một chỗ nghĩ về giấc mơ chỉ làm cảm giác chờ đợi dài thêm.

Khi nào giấc mơ về trường đại học cần được để tâm

Phần lớn giấc mơ về trường đại học là bình thường và qua nhanh. Nên để tâm khi học sinh, sinh viên mơ thấy trượt, bị đuổi học, bị bêu tên lặp đi lặp lại nhiều đêm, kèm mất ngủ, sợ đến trường, khóc nhiều, ăn uống thất thường. Lúc đó áp lực học tập đã vượt mức chịu được, và người trẻ cần được nói chuyện với người lớn tin cậy, thầy cô, hoặc chuyên gia tư vấn tâm lý học đường.

Cha mẹ cũng nên nhìn vào chính mình: những câu như "không đậu đại học thì đời bỏ đi" có thể vô tình nằm lại trong giấc mơ của con nhiều năm sau. Nói với con rằng có nhiều con đường, và gia đình yêu con không phụ thuộc vào tên trường, là cách đơn giản để giảm áp lực mà không làm con lơ là việc học.

Với người trưởng thành, giấc mơ quay lại trường đại học lặp đi lặp lại thường gắn với căng thẳng công việc. Nếu kèm theo mất ngủ nhiều tuần, mệt mỏi kéo dài, cáu gắt, hãy xem lại lịch làm việc và giờ ngủ, và gặp bác sĩ khi tình trạng không cải thiện. Bất cứ ai có ý nghĩ làm hại bản thân vì chuyện học hành, thi cử cần được giúp đỡ ngay, không đợi.

Câu hỏi thường gặp

Mơ thấy mình đậu đại học có phải sắp đậu thật không?

Giấc mơ không cho biết kết quả xét tuyển. Dân gian xem đây là điềm lành nhưng đó là cách hiểu truyền miệng. Về tâm lý, giấc mơ phản ánh việc bạn đang mong và đang nghĩ nhiều về kết quả.

Mơ đậu một trường không đăng ký có nên đổi nguyện vọng?

Không nên đổi nguyện vọng chỉ vì một giấc mơ. Não hay trộn những trường, ngành bạn từng nghe nói. Nếu tò mò, hãy tìm hiểu chương trình học, điều kiện xét tuyển và hỏi ý kiến thầy cô trước khi quyết định.

Đã tốt nghiệp lâu vẫn mơ quay lại làm sinh viên năm nhất, vì sao?

Giấc mơ này hay đến khi bạn đang ở vai trò "người mới": đổi việc, lên vị trí mới, học kỹ năng mới. Cảnh năm nhất là ký ức sẵn có về cảm giác bỡ ngỡ, chưa biết luật chơi, nên não mượn để diễn tả hoàn cảnh hiện tại.

Mơ lạc trong trường đại học có liên quan đến trí nhớ kém không?

Không. Không gian trong mơ vốn chắp vá và hay đổi chỗ, ai cũng gặp. Đây không phải dấu hiệu trí nhớ có vấn đề. Nếu ban ngày bạn thật sự hay quên đường quen hoặc quên việc vừa làm, hãy đi khám riêng, không liên quan giấc mơ.

Chưa từng học đại học mà mơ ngồi giảng đường, có ý nghĩa gì?

Có thể là mong muốn được học tiếp, tò mò về điều mình chưa trải qua, hoặc cảm giác bị so sánh với người có bằng cấp. Giấc mơ là dịp để tự hỏi bạn muốn học thêm điều gì, theo cách nào phù hợp với hoàn cảnh hiện tại.

Con kể mơ thấy trượt đại học, cha mẹ nên nói gì?

Hỏi con cảm thấy thế nào, lắng nghe và cho con biết gia đình vẫn ở bên dù kết quả ra sao. Tránh nói "thấy chưa, phải cố hơn". Nếu con lo đến mất ngủ, khóc nhiều, sợ đi học, nên trao đổi với giáo viên hoặc chuyên gia tâm lý.