Mơ thấy kệ sách hay tủ sách thường là giấc mơ về những gì bạn đã tích luỹ, đang tìm kiếm, hoặc muốn sắp xếp lại trong đầu. Dân gian Việt quý chữ nghĩa, nên kệ sách đầy trong mơ được hiểu là nhà có nếp học, việc học hành thuận; tủ sách trống hay sách rách nát bị xem là kiến thức hao hụt, cần chăm học hơn. Đó là cách hiểu truyền miệng mang tính tham khảo, không phải lời phán.
Tâm lý học thường không tìm "nghĩa cố định" cho kệ sách. Điều đáng để ý là bạn làm gì với nó: tìm một cuốn cụ thể, xếp lại, nhìn sách rơi, hay đứng trước một tủ sách trống. Mỗi hành động gợi tới một mối bận tâm khác, từ chuyện học thêm, chuyện trí nhớ, tới chuyện dọn dẹp những thứ cũ trong đời mình.
Các biến thể của giấc mơ thấy kệ sách
Cùng là kệ sách, mỗi cảnh trong mơ nghiêng về một ý khác. Cột dân gian ghi lại để tham khảo văn hoá:
| Tình huống trong mơ | Cách hiểu dân gian | Góc nhìn tâm lý |
|---|---|---|
| Kệ sách đầy, ngăn nắp, ánh sáng dịu | Nhà có nếp học, việc học thuận | Cảm giác vững vàng về hiểu biết; đang hài lòng với những gì đã học |
| Tủ sách trống trơn | Kiến thức hao hụt | Cảm giác trống rỗng, thiếu cảm hứng; mong được nạp thêm điều mới |
| Sách rơi lả tả khỏi kệ | Việc học bị xáo trộn | Quá tải thông tin; quá nhiều việc cần nhớ cùng lúc |
| Tìm một cuốn mãi không thấy | Cần người chỉ dẫn | Đang tìm một câu trả lời, một ký ức, hoặc một kỹ năng mình "biết là có" |
| Xếp lại kệ sách theo thứ tự mới | Sắp xếp lại việc nhà, việc học | Muốn tổ chức lại suy nghĩ, ưu tiên; có thể sắp có thay đổi lớn |
| Tủ sách cũ của cha mẹ, ông bà | Nhớ nếp nhà, gia phong | Ký ức tuổi thơ; giá trị gia đình đang được nghĩ lại |
| Sách bị mối mọt, ẩm mốc | Điều cũ bị bỏ quên | Lo những thứ mình từng quý đang bị lãng quên; kỹ năng cũ mai một |
Kệ sách trong mơ cũng hay chỉ là tấm phông nền: bạn đang nói chuyện với ai đó trong thư phòng, và nhân vật kia mới là trọng tâm. Đừng ép mọi chi tiết phải mang nghĩa.
Vì sao trong mơ hầu như không đọc được chữ trong sách
Rất nhiều người kể: trong mơ cầm một cuốn sách lên, thấy có chữ, nhưng nhìn kỹ thì chữ nhoè, nhảy, hoặc đọc lại lần hai thì đã khác. Đây là đặc điểm khá ổn định của trạng thái mơ. Đọc chữ đòi hỏi não giữ hình ảnh ký hiệu ổn định, so sánh và giải mã liên tục; khi mơ, những chức năng kiểm tra và giữ thông tin này hoạt động yếu hơn, nên chữ "trôi" đi.
Những người tập giấc mơ sáng suốt thậm chí dùng chính chuyện này làm phép thử: đọc một dòng chữ, quay đi rồi đọc lại; chữ thay đổi thì nhiều khả năng mình đang mơ. Giấc mơ sáng suốt đã có bài riêng ở các trang chuyên về khoa học giấc ngủ; ở đây chỉ cần nhớ rằng không đọc được sách trong mơ là bình thường, không phải dấu hiệu bạn "kém chữ" hay đầu óc có vấn đề.
Hệ quả thú vị là kệ sách trong mơ thường được cảm nhận bằng hình khối, màu sắc, cảm giác hơn là bằng nội dung. Bạn biết đó là "sách của bố", "sách thời đi học", "cuốn sách quan trọng", dù chẳng đọc được tên. Cảm nhận ấy mới là manh mối.
Kệ sách như tấm bản đồ của trí nhớ
Hình ảnh trí nhớ như một thư viện đã có từ rất lâu. Người Hy Lạp, La Mã cổ dùng phương pháp "cung điện ký ức": đặt những điều cần nhớ vào từng căn phòng tưởng tượng. Ngày nay, tâm lý học không coi trí nhớ là một kho cố định như thế, mà là một quá trình tái dựng mỗi lần nhớ lại. Nhưng ẩn dụ thư viện vẫn sống trong cách người ta nói và trong giấc mơ.
Vì vậy giấc mơ tìm sách không thấy hay xuất hiện khi bạn đang cố nhớ một điều: tên người quen, chỗ để giấy tờ, kiến thức đã học từ lâu nay cần dùng lại. Giấc mơ sách rơi khỏi kệ thì hay gắn với những tuần có quá nhiều việc phải ghi nhớ, quá nhiều thông tin dồn tới. Giấc mơ xếp lại kệ sách, ngược lại, thường đến khi bạn đang chuẩn bị đổi cách làm việc, dọn nhà, hay kết thúc một chương đời.
Thuyết liên tục giữa đời thức và giấc mơ giải thích cũng đơn giản: người làm việc với sách vở, giáo viên, sinh viên, người viết, thủ thư, mơ thấy sách nhiều hơn. Nếu bạn vừa dọn tủ sách, vừa đi nhà sách cuối tuần, giấc mơ có thể chỉ đang tua lại một cảnh ban ngày.
Tủ sách trong nếp nhà Việt và cách nó đi vào giấc mơ
Tủ sách là chỗ đặt kỳ vọng. Nhiều gia đình Việt, kể cả khi chưa khá giả, vẫn dành một góc cho tủ sách của con, nơi xếp sách giáo khoa cũ, từ điển, truyện. Giấc mơ thấy lại tủ sách ấy thường gợi về những kỳ vọng của cha mẹ, và cảm giác của bạn khi nhớ về chúng.
Sách cũ của người đã khuất. Mơ thấy tủ sách của ông bà, cha mẹ đã mất là giấc mơ khá thường gặp sau khi dọn dẹp di vật. Dân gian có khi hiểu là người thân muốn nhắn nhủ, nhưng đó là cách hiểu truyền miệng; về tâm lý, đây là cách não xử lý nỗi nhớ gắn với đồ vật của người đó.
Sách quý bị cho đi, bị bán. Ai từng phải bán tủ sách khi chuyển nhà có thể mơ thấy chúng quay về. Giấc mơ nói về sự tiếc nuối và những gì gắn với một giai đoạn đã qua.
Kệ sách của con. Cha mẹ mơ thấy kệ sách của con trống hay bừa bộn thường đang lo chuyện học của con. Hãy dùng giấc mơ như dịp hỏi con thích đọc gì, thay vì như lời nhắc phải mua thêm sách hay ép con đọc.
Xếp lại kệ sách trong mơ và chuyện dọn dẹp đời sống
Trong số các biến thể, giấc mơ đang xếp lại kệ sách là một trong những giấc mơ dễ chịu nhất mà người ta hay kể. Bạn lấy sách xuống, phủi bụi, chia nhóm, đặt cuốn này lên cao, cuốn kia xuống thấp, bỏ bớt vài cuốn vào thùng. Cảm giác trong mơ thường là bận rộn nhưng thanh thản.
Giấc mơ kiểu này hay đến vào những giai đoạn bạn đang tổ chức lại đời mình: chuyển nhà, sắp xếp lại công việc, bỏ bớt một vài mối quan hệ hay thói quen không còn hợp. Kệ sách là hình ảnh rất hợp để não diễn tả việc đó, vì sách là thứ người ta vừa quý vừa khó bỏ, vừa nặng vừa chiếm chỗ. Những cuốn bạn để lên tầng cao trong mơ, những cuốn bạn cho vào thùng, đôi khi tương ứng khá rõ với điều bạn đang ưu tiên và điều bạn sẵn sàng buông.
Nếu giấc mơ xếp sách lại đầy bực bội, kệ cứ đổ, sách cứ tràn ra, thì có thể việc sắp xếp ngoài đời đang quá tải. Chia nhỏ việc, làm từng ngăn một, cũng là lời khuyên đúng cho cả kệ sách thật lẫn những việc mà kệ sách trong mơ đang đại diện.
Câu tự hỏi sau giấc mơ thấy kệ sách
Không cần tra cứu, chỉ cần vài câu trả lời thật lòng:
- Trong mơ mình đang làm gì với kệ sách: tìm, xếp, nhìn ngắm, hay tránh né?
- Gần đây mình có đang cố nhớ ra một điều gì đó không?
- Mình có đang bị quá tải thông tin, phải nhớ quá nhiều thứ cùng lúc không?
- Có lĩnh vực nào mình muốn học thêm mà cứ để đó chưa bắt đầu?
- Kệ sách trong mơ là của ai? Người đó gợi lại cảm xúc gì?
- Nếu có một cuốn sách trong mơ mình tìm mãi, mình mong nó chứa câu trả lời cho chuyện gì?
Câu cuối thường gợi ra nhiều nhất. Cuốn sách tìm không thấy trong mơ hay là biểu tượng cho một lời khuyên, một thông tin, một quyết định mà ngoài đời bạn đang chờ, và đôi khi bạn chỉ cần hỏi đúng người.
Nếu không câu nào khớp, cũng không sao. Có những giấc mơ chỉ là ký ức ban ngày được xếp lại, như một buổi đi nhà sách, một tấm ảnh thư phòng đẹp bạn vừa lướt qua. Không phải giấc mơ nào cũng chở một thông điệp, và biết dừng việc tìm nghĩa đúng lúc cũng là một kỹ năng đọc giấc mơ.
Khi nào nên để tâm thật
Giấc mơ thấy kệ sách hầu như luôn vô hại. Chỉ nên để ý khi nó là một phần của chuỗi ác mộng lặp lại, ví dụ kệ sách đổ đè lên người, bị kẹt trong thư viện không lối ra, kèm thức giấc hoảng hốt nhiều đêm; khi đó điều cần quan tâm là chất lượng giấc ngủ và mức căng thẳng chung, không phải kệ sách.
Nếu bạn hoặc người thân lớn tuổi lo về trí nhớ, hãy tách riêng giấc mơ ra. Mơ tìm sách không thấy không phải dấu hiệu sa sút trí nhớ. Dấu hiệu đáng đi khám là những thay đổi ban ngày: quên chuyện vừa xảy ra, lặp lại một câu hỏi nhiều lần, lạc ở chỗ quen, khó làm những việc từng làm thành thạo. Khi thấy những điều đó, hãy đưa người thân đi khám ở chuyên khoa thần kinh hoặc lão khoa.
Một trường hợp nữa đáng để ý là khi giấc mơ về sách vở, học hành kéo theo cảm giác tội lỗi kéo dài: tỉnh dậy thấy mình lười, mình dốt, mình phụ lòng ai đó, và cảm giác ấy theo suốt ngày. Đó là tiếng nói tự phê bình đang quá lớn. Nói chuyện với người tin cậy, hoặc với chuyên gia tâm lý nếu nó kéo dài, sẽ giúp bạn nhìn mình công bằng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy kệ sách đầy có phải điềm học hành thuận lợi?
Dân gian hiểu như vậy, nhưng đó là cách hiểu truyền miệng, không có cơ sở để xem là báo trước. Về tâm lý, kệ sách đầy và ngăn nắp thường đi cùng cảm giác yên tâm về những gì mình đã biết, hoặc mong muốn được học thêm.
Vì sao trong mơ mở sách ra mà không đọc được chữ?
Đó là đặc điểm chung của trạng thái mơ. Đọc chữ cần não giữ ký hiệu ổn định và kiểm tra liên tục, những chức năng này yếu đi khi mơ, nên chữ nhoè hoặc thay đổi. Ai cũng gặp, không phải dấu hiệu bất thường.
Mơ thấy tủ sách của bố đã mất có ý nghĩa gì?
Giấc mơ thường gắn với nỗi nhớ và những kỷ niệm qua đồ vật của người đã khuất, nhất là sau khi dọn dẹp di vật hay dịp giỗ. Dân gian có thể hiểu là lời nhắn, nhưng về tâm lý, đây là cách não xử lý tình cảm với người thân.
Mơ thấy thư viện rộng mênh mông khác gì mơ thấy kệ sách ở nhà?
Thư viện lớn hay gắn với cảm giác kiến thức bao la, có khi choáng ngợp hoặc lạc lõng. Kệ sách ở nhà gần gũi hơn, thường gợi về ký ức gia đình, thói quen đọc của chính mình và những thứ mình tự tích luỹ.
Mơ đốt sách hay vứt sách đi có phải điềm xấu không?
Không nên đọc theo kiểu điềm xấu. Giấc mơ có thể phản ánh mong muốn bỏ lại một quan niệm cũ, một giai đoạn học hành nặng nề, hoặc cảm giác chán ngán với việc học. Hỏi xem đó là những cuốn sách gì sẽ giúp hiểu rõ hơn.
Đọc sách trước khi ngủ có làm mơ thấy sách nhiều hơn không?
Có thể, vì nội dung và hình ảnh gần giờ ngủ dễ đi vào giấc mơ. Đọc sách giấy với ánh sáng dịu là thói quen trước ngủ khá tốt; nên tránh nội dung quá căng thẳng nếu bạn hay gặp ác mộng.