Thuỷ ngân là kim loại duy nhất ở thể lỏng trong nhiệt độ phòng. Nó sáng như bạc, nặng, và khi rơi xuống sàn thì vỡ thành hàng trăm giọt tròn nhỏ, lăn lông lốc, chạm vào là tách ra, gom lại là chạy mất. Ai từng làm vỡ chiếc nhiệt kế thuỷ ngân ngày trước đều nhớ cảnh ngồi nhìn những hạt bạc ấy trốn vào khe gạch.
Sách giải mộng cũ hầu như không nhắc thuỷ ngân; người ta chỉ đọc chung "kim loại sáng" là của cải, "chất độc" là có kẻ hại. Không giấc mơ nào là lịch hẹn của số phận, và một giọt thuỷ ngân trong mơ cũng không báo trước ai sẽ làm gì.
Tâm lý học nhìn những giọt thuỷ ngân lăn không bắt được như một hình ảnh rất đẹp về những điều khó nắm giữ: cảm xúc thay đổi thất thường, một người khó đoán, một cơ hội trượt khỏi tay. Còn nỗi sợ nhiễm độc trong mơ thì hay gắn với lo lắng về sức khoẻ, về môi trường sống. Bài này đi qua các cảnh ấy, kèm một hướng dẫn thật về xử lý nhiệt kế vỡ, vì đây là chuyện an toàn có thật trong nhiều gia đình.
Thuỷ ngân thật: vì sao nó lạ đến thế
Phần lớn kim loại ta biết đều cứng: sắt, đồng, nhôm, vàng. Thuỷ ngân thì chảy như nước nhưng nặng hơn nước rất nhiều, không thấm ướt bề mặt, mà vo tròn lại thành giọt. Chính vẻ lạ ấy khiến nó từng được người xưa coi là chất bí ẩn. Nhiều sách cổ ở phương Đông lẫn phương Tây kể chuyện các thầy luyện đan, luyện kim dùng thuỷ ngân để tìm thuốc trường sinh, một niềm tin mà nay ta biết là sai lầm và nguy hiểm.
Sử ký của Tư Mã Thiên chép rằng trong lăng Tần Thuỷ Hoàng có những dòng sông, biển làm bằng thuỷ ngân. Gương soi ngày xưa có loại được tráng bằng hợp chất có thuỷ ngân. Nhiệt kế, huyết áp kế cũ cũng dùng thuỷ ngân, và nhiều gia đình Việt từng có chiếc nhiệt kế kẹp nách trong tủ thuốc.
Ngày nay, người ta biết rõ hơi thuỷ ngân độc, nhất là khi hít phải lâu trong phòng kín, và nhiều nơi đã thay nhiệt kế thuỷ ngân bằng nhiệt kế điện tử. Nhưng ký ức về những giọt bạc lăn trên sàn vẫn còn trong trí nhớ nhiều người.
Trong tiếng Anh, tên hành tinh Sao Thuỷ và tính từ chỉ người tính khí thất thường đều gần với tên gọi của thuỷ ngân. Hình ảnh "thay đổi nhanh, khó nắm bắt" gắn với thứ kim loại này từ rất lâu.
Giọt bạc lăn mãi không bắt được
Cảnh phổ biến nhất trong giấc mơ: thấy những giọt thuỷ ngân lăn trên sàn, cố nhặt mà giọt nào cũng vỡ ra, chạy mất, chui vào khe. Càng cố gom càng tản ra. Người mơ thấy bực bội, bất lực, có khi buồn cười.
Về tâm lý, đây là hình ảnh rất rõ của việc cố nắm giữ điều không thể nắm: một người yêu thất thường, một đứa con tuổi mới lớn cứ tuột khỏi tầm kiểm soát của cha mẹ, một kế hoạch cứ đổi, một cảm xúc của chính mình mà mình không gọi được tên. Giấc mơ không trách mình kém; nó chỉ cho thấy mình đang dùng sức sai chỗ.
Có người mơ gom được những giọt nhỏ thành một giọt lớn, tròn, sáng. Biến thể này mang cảm giác thoả mãn: những mảnh rời rạc cuối cùng cũng hợp lại. Người đang sắp xếp lại đời sống sau một giai đoạn rối ren hay mơ cảnh này.
Trẻ con ngày trước, lỡ làm vỡ nhiệt kế, còn tò mò lấy tay vờn những giọt bạc cho vui. Người lớn mơ lại cảnh ấy đôi khi đang nhớ một tuổi thơ vô tư, chưa biết sợ, và nay nhìn lại thấy giật mình.
Câu hỏi đáng đặt ra sau giấc mơ là: điều gì trong đời mình đang giống những giọt thuỷ ngân ấy, và có cách nào nhìn nó mà không cần nắm chặt.
Nhiệt kế vỡ khi đo nhiệt độ cho con
Đây là giấc mơ của rất nhiều cha mẹ: con sốt, mình lấy nhiệt kế ra đo, vẩy mạnh quá thì nhiệt kế rơi vỡ, thuỷ ngân tràn ra, con thì khóc, mình hoảng. Giấc mơ thường lấy từ một lần như thế có thật, hoặc từ nỗi lo về những thứ nguy hiểm trong nhà khi có trẻ nhỏ.
Về tâm lý, nhiệt kế vỡ gợi cảm giác dụng cụ mình dùng để "đo" tình hình bỗng hỏng đúng lúc cần nhất. Người chăm con ốm, chăm người già, hay mơ những cảnh trong đó thứ mình dựa vào để biết mọi việc có ổn không lại trục trặc. Nó phản ánh nỗi lo không nắm được tình hình sức khoẻ của người thân.
Giấc mơ này không báo trước con sẽ ốm. Nó cho thấy mình đang mang nỗi lo thường trực của người làm cha mẹ, nhất là khi con hay ốm vặt, hoặc vừa qua một đợt sốt cao.
Nếu nhà bạn vẫn còn nhiệt kế thuỷ ngân, giấc mơ có thể là lời nhắc tốt để đổi sang nhiệt kế điện tử, và biết cách xử lý nếu nhiệt kế cũ lỡ vỡ.
Nếu nhiệt kế thuỷ ngân vỡ thật: xử lý thế nào cho an toàn
Phần này không phải giải mộng mà là chuyện an toàn có thật trong nhà. Khi một chiếc nhiệt kế thuỷ ngân vỡ, lượng thuỷ ngân không nhiều, nhưng cần xử lý đúng cách:
- Đưa trẻ nhỏ, người mang thai và vật nuôi ra khỏi phòng ngay. Mở cửa sổ cho thông gió, tắt quạt, máy lạnh để hơi không lan sang phòng khác.
- Không chạm tay trần vào thuỷ ngân. Đeo găng tay cao su nếu có.
- Không dùng chổi quét, không dùng máy hút bụi, vì sẽ làm thuỷ ngân vỡ nhỏ hơn và phát tán hơi.
- Dùng hai tấm bìa cứng gom các giọt lại, có thể dùng băng dính để dính những hạt nhỏ, rồi cho vào lọ thuỷ tinh có nắp kín. Mảnh thuỷ tinh vỡ cũng cho vào lọ.
- Đậy kín, ghi chú bên ngoài, hỏi nơi thu gom rác nguy hại ở địa phương, đừng đổ vào bồn cầu hay thùng rác thường.
- Để phòng thông gió thêm nhiều giờ. Nếu có người lỡ nuốt, hít nhiều hoặc thấy khó chịu sau đó, hãy đến cơ sở y tế gần nhất.
Ghi nhớ mấy bước này giúp mình bình tĩnh nếu chuyện xảy ra thật. Và với nhiều người, biết cách xử lý cũng làm giấc mơ nhiệt kế vỡ thưa dần, vì nỗi lo đã có chỗ đặt xuống.
Sợ nhiễm độc trong mơ
Một số người mơ thấy mình hít phải hơi thuỷ ngân, chạm vào thuỷ ngân rồi tay đen lại, hoặc thấy mình bị đầu độc mà không biết từ đâu. Giấc mơ thường kèm cảm giác ngột ngạt, lo sợ.
Về tâm lý, nỗi sợ nhiễm độc hay gắn với cảm giác có thứ gì đó độc hại đang ngấm dần vào đời mình mà mình không thấy: một môi trường làm việc căng thẳng, một mối quan hệ làm mình kiệt sức, những lời nói tiêu cực lặp đi lặp lại. "Độc" trong giấc mơ ít khi là chất độc thật.
Nhưng cũng có khi nỗi lo là thật: người làm việc trong ngành có tiếp xúc hoá chất, người sống gần nơi có ô nhiễm, người vừa đọc tin về một vụ nhiễm độc. Giấc mơ khi ấy là nỗi lo ban ngày đi vào giấc ngủ.
Nếu bạn làm việc với hoá chất và có những triệu chứng thật như đau đầu kéo dài, run tay, mệt mỏi bất thường, hãy đi khám và nói rõ với bác sĩ về nơi làm việc. Còn giấc mơ không phải là chẩn đoán; nó chỉ có thể là lời nhắc để mình để ý hơn tới sức khoẻ.
Thuỷ ngân trong gương, trong truyện xưa, trong phim
Có những giấc mơ mà thuỷ ngân không phải giọt nhỏ trên sàn, mà là cả một hồ, một dòng sông bạc lấp lánh. Người mơ đứng nhìn, không dám chạm, hoặc thấy mình chìm xuống. Hình ảnh này có thể lấy từ truyện kể về lăng mộ cổ, từ phim khoa học viễn tưởng có người máy bằng kim loại lỏng, từ những đoạn phim về các nhà giả kim.
Về tâm lý, một mặt nước bạc phản chiếu như gương nhưng lại đặc và nặng gợi điều vừa hấp dẫn vừa nguy hiểm: một cám dỗ, một con đường đẹp mà rủi ro. Người đang đứng trước một lựa chọn hào nhoáng nhưng mình chưa chắc có an toàn không có khi mơ thấy mặt hồ thuỷ ngân.
Có người mơ thấy mình soi vào thuỷ ngân như soi gương, thấy hình ảnh méo mó, chảy ra. Giấc mơ gần với cảm giác không nhận ra chính mình, hoặc thấy hình ảnh của mình đang bị biến dạng trong mắt người khác.
Những giấc mơ kiểu này giàu hình ảnh nhưng ít khi gắn với chuyện cụ thể. Cảm giác của bạn, bị cuốn hút hay sợ hãi, vẫn là manh mối đáng tin nhất.
Tính khí "thuỷ ngân": người khó đoán trong đời mình
Trong một số giấc mơ, thuỷ ngân không xuất hiện một mình mà gắn với một người: người ấy cầm chiếc lọ thuỷ ngân, người ấy làm đổ thuỷ ngân, hoặc người ấy biến thành dòng kim loại lỏng. Giấc mơ khi ấy có khi đang nói về chính người đó.
Ai trong đời mình giống thuỷ ngân: thay đổi nhanh, lúc nóng lúc lạnh, khó nắm bắt, chạm vào là tách ra? Có thể là một người sếp thất thường, một người bạn đời hay giận dỗi bất chợt, một đứa con đang tuổi dậy thì. Sống cạnh những người như vậy làm mình luôn phải dè chừng, và giấc mơ nhặt mãi không được thuỷ ngân là cách nỗi mệt ấy được vẽ ra.
Cũng có khi người "thuỷ ngân" lại là chính mình. Người đang trải qua những thay đổi cảm xúc nhanh, như phụ nữ sau sinh, người vừa có biến cố lớn, có thể mơ thấy mình tan ra, chảy đi. Nếu những thay đổi cảm xúc ấy mạnh và kéo dài, làm ảnh hưởng việc ăn ngủ, làm việc, đó là điều nên nói với bác sĩ.
Giấc mơ không bảo mình phải thay đổi người khác. Đôi khi nó chỉ giúp mình nhận ra vì sao mình mệt, và cần đặt giới hạn ở đâu.
Câu tự hỏi sau giấc mơ thuỷ ngân
Vài câu để soi giấc mơ vào đời mình:
- Trong mơ mình cố nhặt, đứng nhìn, hay sợ chạm vào thuỷ ngân?
- Điều gì trong đời mình đang giống những giọt bạc lăn mãi không bắt được?
- Có người nào thất thường, khó đoán đang làm mình mệt?
- Có thứ gì "độc hại" đang ngấm dần vào cuộc sống của mình?
- Nhà mình còn nhiệt kế thuỷ ngân không, và mình có biết xử lý nếu nó vỡ?
Nên để tâm hơn khi giấc mơ bị đầu độc, nhiễm độc lặp lại kèm lo âu nặng nề về sức khoẻ, kiểm tra cơ thể liên tục, hoặc khi bạn có triệu chứng thật sau khi tiếp xúc hoá chất. Trường hợp đầu nên trò chuyện với bác sĩ tâm thần hay nhà tâm lý; trường hợp sau cần đi khám ngay.
Phần lớn giấc mơ về thuỷ ngân chỉ là một hình ảnh lạ mà tâm trí mượn để nói về điều khó nắm giữ. Nếu giấc mơ làm bạn nhận ra mình đang cố ôm quá chặt một chuyện, có khi việc nên làm là buông tay một chút, để những giọt bạc tự lăn về chỗ của chúng. Và nếu nó làm bạn nhớ ra chiếc nhiệt kế cũ trong tủ thuốc, hãy đổi nó đi; đó là việc nhỏ mà giúp cả nhà an toàn hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy thuỷ ngân có ý nghĩa gì?
Sách giải mộng cũ gần như không nói tới thuỷ ngân. Về tâm lý, những giọt bạc lăn mãi không bắt được thường gắn với điều khó nắm giữ, như cảm xúc thất thường, một người khó đoán hay một cơ hội trượt khỏi tay.
Nằm mơ thấy nhiệt kế thuỷ ngân bị vỡ là sao?
Giấc mơ hay đến với cha mẹ có con nhỏ, gợi nỗi lo không nắm được tình hình sức khoẻ của người thân. Nó không báo trước ai sẽ ốm. Nếu nhà còn nhiệt kế thuỷ ngân, đây là lúc tốt để thay bằng nhiệt kế điện tử.
Nhiệt kế thuỷ ngân vỡ thật thì phải làm gì?
Đưa trẻ nhỏ và vật nuôi ra khỏi phòng, mở cửa sổ, không chạm tay trần, không quét hay hút bụi. Gom bằng bìa cứng và băng dính vào lọ kín, hỏi nơi thu gom rác nguy hại. Ai thấy khó chịu thì đến cơ sở y tế.
Mơ bị nhiễm độc thuỷ ngân có phải điềm bệnh không?
Giấc mơ không chẩn đoán được bệnh. Nỗi sợ nhiễm độc thường gắn với cảm giác có điều gì độc hại đang ngấm vào đời mình. Nếu bạn có triệu chứng thật hoặc làm việc với hoá chất, hãy đi khám.
Mơ gom được thuỷ ngân thành một giọt lớn là sao?
Biến thể này mang cảm giác thoả mãn khi những mảnh rời rạc cuối cùng cũng hợp lại. Nó hay đến khi bạn đang sắp xếp lại cuộc sống sau một giai đoạn rối ren.
Vì sao người ta hay mơ thấy thuỷ ngân khi sống cạnh người thất thường?
Vì hình ảnh giọt bạc chạm vào là tách ra rất giống cảm giác sống cạnh người khó đoán: luôn phải dè chừng mà không nắm được. Giấc mơ giúp gọi tên nỗi mệt ấy để mình biết nên đặt giới hạn ở đâu.