Có một thời, muốn nhắn ai ở xa thì phải viết thư: giấy pơ-luya mỏng, phong bì viền xanh đỏ, dán tem, bỏ thùng thư bưu điện, rồi chờ một hai tuần, có khi cả tháng. Người lính viết thư về nhà, người con đi học xa viết cho mẹ, đôi lứa yêu nhau viết thư rồi đếm ngày. Con tem nhỏ ở góc phong bì là thứ cho lá thư đi được.
Dân gian ngày trước có nơi đọc mơ thấy thư từ là sắp có tin tức, mơ thấy tem là việc được thông suốt; thư không gửi được là chuyện bị trễ. Thời ấy ai cũng chờ thư, nên giấc mơ về thư hẳn là phổ biến. Đó là cách người xưa gửi gắm nỗi mong ngóng, nghe cho hiểu chứ không nên đếm ngày theo.
Tâm lý học nhìn lá thư và con tem như hình ảnh của sự truyền đạt: một điều mình muốn nói tới người ở xa, phải qua nhiều chặng, có thể lạc, có thể muộn. Giấc mơ về tem thư hay chạm tới những điều chưa nói, những người ở xa, và những ký ức của một thời chậm rãi. Bài này khác bài thư tình ở mục hành động: ở đây là chính lá thư, con tem, bưu điện và người đưa thư.
Thời của lá thư tay và con tem
Những người sinh trước năm chín mươi thường còn nhớ cảm giác ra bưu điện huyện mua tem, liếm keo dán lên phong bì, ghi địa chỉ thật cẩn thận. Bưu điện xã, nhà văn hoá có thùng thư sơn màu. Người đưa thư đạp xe vào làng, gọi tên từng nhà, và cả xóm biết nhà ai có thư.
Thư từ thời ấy mang theo rất nhiều cảm xúc: thư báo tin đỗ đại học, thư của người thân ở chiến trường, thư của người đi xuất khẩu lao động, thư tình ép hoa phượng. Có nhà còn giữ cả hộp thư cũ, giấy đã ngả vàng.
Ngày nay, thư tay gần như chỉ còn trong những dịp đặc biệt, thiệp cưới, thiệp Tết, giấy báo của cơ quan. Nhưng chính vì hiếm, lá thư tay càng mang nghĩa riêng: ai đó đã dành thời gian ngồi viết cho mình.
Khi giấc mơ đưa bạn về với lá thư, con tem, bưu điện, nó thường mượn ký ức của thời ấy. Người trẻ chưa từng viết thư tay mà mơ thấy thư thì có khi hình ảnh đến từ phim, từ truyện, từ ký ức của bố mẹ kể lại.
Gửi thư mà thư không đi được
Một giấc mơ khá phổ biến: viết xong lá thư, nhưng không có tem; có tem mà dán không dính; ra bưu điện thì cửa đóng; bỏ vào thùng thư thì thùng đã đầy, hoặc bị khoá. Lá thư cứ nằm trong tay mình, không đi được.
Về tâm lý, thư không gửi được gợi những điều mình muốn nói mà chưa nói được: một lời xin lỗi, một lời cảm ơn, một lời tỏ tình, một lời từ biệt. Rào cản trong mơ, thiếu tem, cửa đóng, thường tương ứng với những rào cản ngoài đời: ngại, sợ bị từ chối, không biết nói thế nào, không còn liên lạc.
Có người mơ gửi thư rồi thư bị trả về, dấu "không có người nhận". Giấc mơ này hay đến với những người đã mất liên lạc với ai đó, hoặc người nhận đã không còn. Nó gợi nỗi tiếc những điều mình chưa kịp nói.
Nếu giấc mơ thư không gửi được lặp lại, hãy thử nghĩ xem có điều gì mình đang giữ lại. Đôi khi viết điều ấy ra giấy, kể cả không gửi, đã giúp lòng nhẹ hơn. Những nhà trị liệu tâm lý cũng hay dùng cách viết thư không gửi như một bài tập.
Chờ thư, ngóng người đưa thư
Đứng ở cổng ngóng người đưa thư, nghe tiếng chuông xe đạp mà tim đập nhanh, rồi người đưa thư đi qua không dừng. Giấc mơ này mang trọn nỗi mong ngóng của một thời.
Về tâm lý, chờ thư gợi việc mình đang chờ một tin tức, một hồi âm: kết quả xét tuyển, câu trả lời của người mình thích, lời đồng ý của gia đình, phản hồi của khách hàng. Thời nay người ta chờ tin nhắn, chờ email, nhưng giấc mơ đôi khi vẫn dùng hình ảnh cổ điển hơn: người đưa thư, chiếc hộp thư.
Mơ mở hộp thư ra thấy trống trơn là cảm giác thất vọng quen thuộc. Mơ mở ra thấy đầy thư, thư rơi ra cả đất, có khi gợi cảm giác được nhớ tới, có khi gợi cảm giác quá tải vì quá nhiều việc đang dồn về.
Với người có người thân ở xa, như con đi du học, chồng đi làm nước ngoài, giấc mơ chờ thư thường là nỗi nhớ được dựng lại bằng hình ảnh của thời bố mẹ mình chờ thư.
Nhận được thư
Người đưa thư trao cho mình một phong bì, nét chữ quen. Hoặc một lá thư từ người lạ, từ nơi xa, không rõ ai gửi. Cảm giác hồi hộp khi bóc phong bì là phần nhiều người nhớ nhất.
Thư từ người thân, nhất là người đã lâu không gặp, gợi mong muốn được nối lại, được hỏi han. Thư từ người đã khuất là giấc mơ đặc biệt: nhiều người kể đọc được vài dòng, nét chữ của bố, của bà, rồi tỉnh dậy không nhớ nội dung. Đây là cách nỗi nhớ tìm chỗ để nói, không phải tin nhắn từ đâu gửi về.
Thư từ người lạ gợi điều bất ngờ sắp đến, hoặc một phần của chính mình mình chưa biết. Thư không có chữ, giấy trắng trơn, là giấc mơ lạ mà khá nhiều người kể. Nó có thể gợi sự chờ đợi một thông điệp mà chưa rõ là gì, hoặc đơn giản là giấc mơ không giữ được chữ, như thường thấy.
Nhiều người để ý rằng trong mơ rất khó đọc chữ: đọc lại thì chữ đã đổi, nhòe, biến mất. Đây là trải nghiệm phổ biến, và đó là lý do lá thư trong mơ hay chỉ còn lại cảm giác chứ không còn nội dung.
Sưu tầm tem: cuốn album của tuổi học trò
Sưu tầm tem từng là thú chơi của rất nhiều học sinh. Bóc tem khỏi phong bì bằng cách ngâm nước, phơi khô, kẹp vào album, trao đổi với bạn cùng lớp. Những bộ tem hoa, tem chim, tem các nước được giữ như báu vật. Có người lớn lên vẫn giữ cuốn album ấy.
Mơ thấy mình lật cuốn album tem thường gợi nỗi nhớ tuổi học trò, một thời có những niềm vui giản dị, kiên nhẫn. Mơ thấy album bị mất, tem bị ướt, bị rách, gợi tiếc nuối những thứ quý của tuổi nhỏ đã không giữ được.
Mơ tìm được một con tem hiếm, đẹp, có khi gợi niềm vui được phát hiện, được sở hữu một thứ đặc biệt. Bài này không bàn giá trị con tem hay chuyện mua bán tem; giấc mơ cũng không nói gì về chuyện tiền bạc.
Người sưu tầm thật, người làm nghề bưu chính mơ thấy tem là chuyện của nghề và sở thích. Với người khác, cuốn album tem trong mơ thường là một chiếc hộp ký ức: mở ra là cả một thời.
Lá thư cũ tìm thấy trong ngăn kéo
Dọn nhà, mở ngăn kéo, thấy một xấp thư cũ buộc dây, những lá thư mình viết hay nhận từ nhiều năm trước. Đây là cảnh rất đời, và giấc mơ hay mượn nó.
Về tâm lý, tìm thấy thư cũ gợi việc gặp lại một phần quá khứ: một mối tình, một tình bạn, một giai đoạn đời. Cảm giác khi đọc, bồi hồi, ngượng, buồn, cho biết mình đã đi qua giai đoạn ấy thế nào. Người vừa gặp lại bạn cũ, người yêu cũ, hay vừa về thăm nhà cũ, dễ mơ cảnh này.
Mơ đốt thư cũ, xé thư cũ gợi mong muốn khép lại một chuyện. Mơ đọc lại thư cũ mà không nhận ra mình từng viết những dòng ấy gợi sự thay đổi: mình hôm nay đã khác mình ngày đó.
Có người mơ tìm thấy lá thư mình viết nhưng chưa bao giờ gửi. Giấc mơ này rất gần với nhóm giấc mơ thư không gửi được: một điều chưa nói, giờ quay lại.
Viết thư cho chính mình, thư gửi tương lai
Nhiều lớp học từng có hoạt động viết thư cho chính mình mười năm sau, niêm phong, hẹn ngày mở. Có người viết nhật ký dưới dạng thư gửi bản thân. Có người viết thư cho con khi con còn chưa biết đọc, cất đi chờ con lớn. Những lá thư ấy là lời nói vượt qua thời gian.
Mơ thấy mình nhận được thư của chính mình ngày trước, nét chữ non nớt, những ước mơ ngây thơ, là giấc mơ thường để lại cảm xúc lẫn lộn: thương đứa trẻ ngày xưa, tiếc vài điều chưa làm, tự hào vài điều đã làm được. Giấc mơ hay đến ở những mốc tuổi, như ba mươi, bốn mươi, hoặc khi họp lớp.
Mơ thấy mình đang viết thư cho con, cho cháu, cho một người chưa ra đời, gợi mong muốn để lại điều gì đó cho người sau: một lời dặn, một câu chuyện, một bài học. Người lớn tuổi, người vừa trải qua bệnh nặng, hay mơ cảnh này.
Những giấc mơ này không cần đọc thành điềm. Chúng là cuộc trò chuyện giữa mình của các thời. Nếu một giấc mơ như vậy làm bạn xúc động, viết thật một lá thư cho chính mình hay cho con là cách giữ lại cảm xúc ấy.
Bưu điện, người đưa thư và nghề chuyển phát hôm nay
Bưu điện trong mơ thường là bưu điện của tuổi thơ: quầy gỗ, cô nhân viên đóng dấu cộp cộp, mùi hồ dán, hàng người xếp hàng gọi điện thoại đường dài. Giấc mơ đưa ta về đó có khi chỉ là nỗi nhớ một nơi chốn.
Người đưa thư trong mơ có khi là người quen của cả xóm, có khi là người lạ mang tin. Về tâm lý, người đưa thư là người nối mình với thế giới bên ngoài. Mơ người đưa thư không tới gợi cảm giác bị cắt khỏi tin tức, khỏi những người ở xa.
Ngày nay, người giao hàng thay cho người đưa thư trong đời sống thành phố, và nhiều người mơ thấy shipper gọi điện, giao nhầm hàng, chờ hàng không tới. Những giấc mơ này là anh em của giấc mơ chờ thư thời xưa, chỉ đổi hình thức.
Người làm nghề bưu chính, giao hàng mơ thấy thư từ, bưu kiện thất lạc, đường đi lạc, là chuyện nghề đi vào giấc ngủ.
Câu tự hỏi, và khi nào nên để tâm
Vài câu để nối giấc mơ tem thư với đời mình:
- Trong mơ mình gửi thư, chờ thư, nhận thư, hay tìm thấy thư cũ?
- Có điều gì mình muốn nói với ai mà chưa nói?
- Mình đang chờ hồi âm nào?
- Có người ở xa nào mình đang nhớ?
- Có giai đoạn nào trong quá khứ đang quay lại trong đầu mình gần đây?
Giấc mơ về tem thư phần lớn là giấc mơ của nỗi nhớ và những điều chưa nói. Nên để tâm hơn khi giấc mơ nhận thư của người đã khuất lặp lại kèm nỗi buồn nặng, khóc nhiều, mất ngủ kéo dài nhiều tuần sau mất mát. Nỗi đau ấy cần được chia sẻ với người thân, và nếu quá sức, với một nhà tâm lý có kinh nghiệm về mất mát.
Còn nếu giấc mơ nhắc bạn tới một người lâu không liên lạc, có lẽ cách hiểu tốt nhất là gửi cho họ một lời hỏi thăm, bằng thư tay hay một tin nhắn cũng được.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy tem thư có ý nghĩa gì?
Dân gian ngày trước đọc là sắp có tin tức, phản ánh nỗi mong ngóng của thời ai cũng chờ thư. Về tâm lý, tem thư gợi việc truyền đạt một điều tới người ở xa, hoặc nỗi nhớ một thời chậm rãi.
Nằm mơ gửi thư mà thư không gửi được là sao?
Giấc mơ thường gắn với những điều bạn muốn nói mà chưa nói được, như lời xin lỗi hay lời cảm ơn. Viết điều ấy ra giấy, kể cả không gửi, có thể giúp lòng nhẹ hơn.
Mơ nhận được thư của người đã mất có ý nghĩa gì?
Đây là cách nỗi nhớ tìm chỗ để nói, không phải tin nhắn từ đâu gửi về. Nhiều người không nhớ nội dung thư khi tỉnh dậy, chỉ còn cảm giác. Nếu nỗi buồn quá nặng, hãy chia sẻ với người thân.
Vì sao trong mơ đọc thư mà không nhớ chữ?
Nhiều người kể rằng chữ trong mơ hay nhòe, đổi, biến mất khi đọc lại. Đây là trải nghiệm phổ biến, vì vậy lá thư trong mơ thường chỉ để lại cảm giác chứ không để lại nội dung.
Mơ thấy album tem thời đi học là sao?
Thường là nỗi nhớ tuổi học trò với những niềm vui giản dị, kiên nhẫn. Album bị mất, tem bị rách gợi tiếc nuối những thứ quý của tuổi nhỏ. Giấc mơ không nói gì về giá trị tiền bạc của tem.
Mơ chờ người đưa thư mãi không tới có ý nghĩa gì?
Giấc mơ gợi việc bạn đang chờ một hồi âm, một tin tức quan trọng, hoặc nỗi nhớ người ở xa. Ngày nay giấc mơ ấy còn hay xuất hiện dưới dạng chờ tin nhắn hay chờ người giao hàng.