Mơ thấy hét mà không ra tiếng, nghẹn ở cổ, có sao không? Đó là câu rất nhiều người gõ lúc nửa đêm, khi vừa giật mình tỉnh dậy, tay còn đặt lên cổ. Câu trả lời ngắn: đây là một trong những trải nghiệm giấc mơ phổ biến nhất, phần lớn vô hại, và có một phần lý do nằm ngay trong cách cơ thể ngủ.
Mơ thấy cổ họng, nghẹn, hóc, mất tiếng thường gắn với chuyện điều mình muốn nói, muốn kêu lên mà không thoát ra được, hoặc điều mình buộc phải nuốt vào; đôi khi nó chỉ là cơn đau họng, cơn ho, cổ áo chật lọt vào giấc ngủ. Sách giải mộng có chỗ đọc nghẹn ở cổ là sắp có chuyện khó nói, mất tiếng là lời mình không ai nghe. Lối đọc ấy chỉ có trong lời truyền, mỗi vùng một kiểu.
Site có bài riêng về cái miệng và chuyện lời nói, về giấc mơ ngộp thở. Bài này đi vào đoạn giữa: cổ họng, tiếng nói, cái nuốt, cùng những lúc cổ họng thật cần được bác sĩ xem.
Hét mà không ra tiếng: vì sao giọng nói "tắt" trong mơ
Kiểu giấc mơ hay gặp nhất là gặp nguy, cần kêu cứu, mở miệng hét thật to mà chỉ thoát ra một tiếng khàn, một hơi gió, hoặc không có gì. Người mơ cố hét lần nữa, càng cố càng nghẹn. Nhiều người tỉnh dậy đúng lúc ấy, có khi phát ra một tiếng ú ớ thật khiến người nằm cạnh giật mình.
Một phần lý do nằm ở giai đoạn ngủ REM, giai đoạn có nhiều giấc mơ sống động nhất. Lúc ấy, phần lớn cơ bắp của cơ thể gần như được thả lỏng, để ta không làm theo những gì đang mơ. Khi giấc mơ ra lệnh "hét lên", cơ thể không đáp ứng đầy đủ, và não ghi nhận sự thất bại ấy thành cảm giác nghẹn, tắt tiếng.
Phần còn lại là cảm xúc. Giấc mơ không hét được hay đến với người đang cần giúp mà không biết kêu ai, người đang bị lấn át trong một mối quan hệ, người cảm thấy ý kiến của mình không có trọng lượng. Khi cả hai lớp, cơ thể và cảm xúc, trùng nhau, giấc mơ trở nên rất rõ và rất khó quên.
Có một chi tiết nhiều người kể: khi cuối cùng hét được thành tiếng trong mơ, họ cũng tỉnh luôn, đôi khi vì chính tiếng kêu thật của mình. Đó là lúc giấc ngủ chuyển sang nông hơn, cơ bắp được "mở khoá" trở lại. Người nằm cạnh nghe thấy tiếng ú ớ thì chỉ cần gọi nhẹ, chạm vào vai, không cần lay mạnh hay hoảng hốt.
Nghẹn, hóc xương, "nuốt không trôi"
Người Việt có những cách nói lấy cổ họng làm chỗ chứa cảm xúc: "nuốt không trôi" là phải chấp nhận điều mình không chấp nhận nổi, "nghẹn ngào" là xúc động đến không nói được, "cục tức mắc ở cổ" là giận mà không xả được. Ai từng bị hóc xương cá cũng nhớ cảm giác lo sợ, khó chịu khi có thứ mắc giữa cổ.
Giấc mơ hay mượn đúng những hình ảnh ấy. Mơ thấy hóc xương, nuốt mãi một miếng cơm mà không xuống, cổ như có cục gì chặn ngang, thường đến khi người mơ đang phải chịu đựng một chuyện bất công, một lời chê, một quyết định gia đình mà mình không đồng ý nhưng không cãi được.
Câu hỏi đáng đặt ra là: điều mình đang phải "nuốt" là gì, và nó có thật sự phải nuốt không. Nhiều khi, nói ra một cách bình tĩnh, hoặc tìm một người đứng giữa giúp mình nói, là cách gỡ "xương hóc" hiệu quả hơn tiếp tục chịu đựng.
Mất tiếng, khản giọng: nỗi lo của người sống bằng giọng nói
Có những người mà giọng nói là công cụ làm việc: giáo viên, người bán hàng, ca sĩ, người dẫn chương trình, nhân viên tổng đài, người hướng dẫn du lịch. Với họ, mơ thấy mình mất giọng đúng lúc đứng trước lớp, trước khách, trên sân khấu, là cơn ác mộng nghề nghiệp rất quen.
Những giấc mơ ấy hay đến trước một buổi quan trọng: buổi dạy thao giảng, buổi biểu diễn, buổi thuyết trình. Chúng phản ánh nỗi lo làm hỏng việc, không phải dự cảm. Nếu ngoài đời giọng bạn đang khản vì nói nhiều, nghỉ giọng, uống đủ nước, hạn chế nói to trong vài hôm thường là điều nên làm trước tiên.
Người làm nghề dùng giọng nên đi khám tai mũi họng khi khàn tiếng kéo dài trên ba tuần, giọng thay đổi rõ mà không đỡ, đau khi nói, hoặc nói nhanh mệt. Việc chăm sóc giọng nói đúng cách cũng là chăm cho sinh kế của mình, và nhiều người thấy những giấc mơ mất giọng bớt đi khi đã yên tâm về cổ họng.
Người không làm nghề dùng giọng cũng có thể mơ mất tiếng, thường vào lúc thấy lời mình nói không có tác dụng: góp ý ở nhà không ai nghe, đề xuất ở chỗ làm bị gạt đi. Khi ấy, cái giọng mất trong mơ là hình ảnh của tiếng nói không được tính tới, không phải chuyện thanh quản.
Khi cổ họng đau thật: viêm họng, ho đêm, trào ngược
Những đêm bị viêm họng, cổ khô rát, nuốt nước bọt cũng đau, giấc ngủ thường chập chờn và giấc mơ đầy chuyện cổ họng: nuốt dao lam, nuốt cát, bị ai siết cổ. Đó là cơ thể đang kể cơn đau theo cách của giấc mơ. Ho nhiều về đêm cũng có thể làm giấc mơ có cảnh nghẹn, sặc.
Trào ngược dạ dày thực quản là một nguyên nhân khác hay bị bỏ qua. Khi nằm xuống, dịch dạ dày có thể trào lên gây nóng rát sau xương ức, đắng miệng, ho, khàn tiếng buổi sáng, và có khi gây cảm giác nghẹn khiến người ta tỉnh giấc. Ăn tối quá no, quá muộn, nằm ngay sau ăn thường làm tình trạng này nặng hơn.
Giấc mơ không chẩn đoán được bệnh họng. Nên đi khám khi đau họng kéo dài, nuốt nghẹn, nuốt đau ngày càng rõ, khàn tiếng trên ba tuần, ho ra máu, sụt cân không rõ lý do, hoặc khi có cảm giác vướng ở cổ mãi không hết. Những dấu hiệu ấy cần bác sĩ xem, không nên tự đoán.
Bị bóp cổ trong mơ, cổ áo chật, chăn quấn cổ
Cảnh có bàn tay ai đó bóp cổ là một trong những cảnh đáng sợ nhất. Người mơ thường không thấy rõ mặt kẻ bóp cổ, chỉ thấy sức nặng và sự ngột ngạt. Trước khi đi tìm nghĩa, nên xem lại vài điều rất thực tế: tối qua mình mặc áo cổ chật không, chăn có quấn lên cổ không, có nằm sấp úp mặt vào gối không.
Ở góc tâm lý, cảnh bị bóp cổ hay gắn với cảm giác bị kiểm soát, bị chèn ép đến mức không thở nổi: một người bạn đời ghen tuông, một người cấp trên soi từng việc, một khoản nợ đè nặng. Giấc mơ không nói ai là "kẻ xấu"; nó cho thấy bạn đang cần thêm khoảng thở trong một mối quan hệ hay một hoàn cảnh nào đó.
Nếu giấc mơ ấy gắn với điều đang thật sự xảy ra, ví dụ bạn đang bị người thân đe doạ, bạo lực, thì đó không còn là chuyện giấc mơ. Hãy nói với người tin cậy, liên hệ tổ chức hỗ trợ hoặc cơ quan chức năng ở nơi bạn sống. An toàn của bạn đến trước mọi cách giải mộng.
Nghẹn ngào: khi nước mắt mắc ở cổ
Hẳn ai cũng từng có cảm giác cổ họng thắt lại khi sắp khóc, khi nghe một tin buồn, khi đứng trước đông người phải nói lời chia tay. Cảm giác ấy có thật về mặt cơ thể: khi xúc động mạnh, các cơ vùng cổ họng căng lên, ta thấy như có cục gì chẹn ngang. Người ta gọi đó là nghẹn ngào.
Giấc mơ nghẹn ở cổ mà không có thức ăn nào, không có bàn tay nào, nhiều khi chính là sự nghẹn ngào ấy. Người vừa mất người thân mà chưa khóc được, người phải tỏ ra mạnh mẽ trước con cái, người đang giấu nỗi buồn ở chỗ làm, hay mơ thấy mình nghẹn, cố nói mà không nói được, rồi bỗng bật khóc trong mơ.
Nếu đó là giấc mơ của bạn, có lẽ nỗi buồn đang cần một chỗ để chảy ra. Một cuộc trò chuyện với người thương, một lần cho phép mình khóc, một buổi đến thăm mộ, đôi khi giúp cổ họng nhẹ đi. Khi nỗi đau mất mát kéo dài, làm bạn không thiết sống, hãy nói với bác sĩ hoặc người làm nghề tư vấn, vì nỗi buồn ấy có cách được nâng đỡ.
Chuyện nghẹn có thật: trẻ nhỏ, người già và bữa ăn
Có những người mơ thấy cảnh hóc, nghẹn vì đã từng chứng kiến cảnh ấy ngoài đời: đứa con nhỏ hóc viên bi, hạt nhãn, đồng xu; người cha già nuốt nghẹn miếng cơm. Ký ức ấy để lại nỗi sợ sâu, và giấc mơ lặp lại cảnh cũ, có khi nhiều năm sau.
Với trẻ nhỏ, cách phòng hiệu quả nhất vẫn là để đồ vật nhỏ, hạt cứng ngoài tầm tay, cắt nhỏ thức ăn, không cho trẻ vừa chạy vừa ăn. Với người già, ăn chậm, ngồi thẳng khi ăn, thức ăn mềm, và đi khám khi nuốt khó ngày càng rõ. Khi một người bị hóc mà không nói được, không ho được, không thở được, cần gọi cấp cứu ngay và làm sơ cứu đúng cách nếu đã được học.
Nhiều người kể rằng sau khi đi học một lớp sơ cứu cơ bản, những giấc mơ thấy người thân hóc nghẹn mà mình đứng bất lực đã thưa hẳn. Biết mình có thể làm gì đó là liều thuốc tốt cho nỗi sợ.
Bảng các cảnh về cổ họng hay gặp trong mơ
Cột giữa ghi lời người ta hay nói; cột cuối là gợi ý tự hỏi, đặt giấc mơ cạnh chuyện của bạn:
| Trong mơ | Lời truyền hay nghe | Gợi ý tự hỏi |
|---|---|---|
| Hét không ra tiếng | Cầu cứu không ai giúp | Mình đang cần giúp mà chưa biết nhờ ai? |
| Nghẹn, nuốt không trôi | Có chuyện khó nói | Điều gì mình đang phải nuốt mà không muốn? |
| Hóc xương | Vướng chuyện nhỏ mà khó gỡ | Có chuyện vặt nào đang mắc kẹt mãi? |
| Mất tiếng, khản giọng | Lời nói không ai nghe | Mình có buổi nói quan trọng sắp tới không? |
| Đau họng rát buốt | Sắp ốm | Họng mình ngoài đời có đang đau, khô, ho? |
| Bị bóp cổ | Bị người hại | Ai, hoặc điều gì, đang làm mình ngột ngạt? |
| Nghẹn rồi bật khóc | Buồn chuyện nhà | Nỗi buồn nào mình chưa cho phép mình khóc? |
Đa số giấc mơ về cổ họng tan đi ngay khi ta tỉnh dậy, uống một ngụm nước. Nếu cảm giác vướng, nghẹn còn ở lại cả khi thức, đó là lúc nên đi khám thay vì tra thêm.
Câu tự hỏi sau giấc mơ về cổ họng
Thử trả lời mấy câu này khi giấc mơ còn rõ:
- Sáng nay họng mình có đau, khô, rát, đắng không? Tối qua mình ăn muộn, ăn no không?
- Mình có mặc áo cổ chật, quấn chăn lên cổ, nằm sấp khi ngủ không?
- Mình muốn kêu lên với ai, về chuyện gì?
- Có điều gì mình đang phải nuốt vào, chịu đựng mà không nói ra?
- Mình có đang giữ một nỗi buồn chưa khóc được không?
- Sắp tới mình có buổi nói chuyện, buổi trình bày nào đang làm mình lo?
- Trong nhà có trẻ nhỏ hay người già mà mình đang lo chuyện ăn uống, hóc nghẹn không?
Những giấc mơ hét không ra tiếng rất phổ biến và hầu như vô hại. Nếu bạn thường xuyên tỉnh dậy vì nghẹn, sặc, thở hổn hển, người nằm cạnh thấy bạn ngáy to rồi ngừng thở từng lúc, hãy đi khám; bài về giấc mơ ngộp thở trên site có nói thêm về dấu hiệu ấy.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy hét mà không ra tiếng có sao không?
Rất phổ biến và thường vô hại. Khi mơ, phần lớn cơ bắp được thả lỏng nên "lệnh hét" trong mơ không được cơ thể đáp ứng đầy đủ. Về cảm xúc, giấc mơ hay gắn với cảm giác cần giúp mà không biết kêu ai, hoặc tiếng nói của mình chưa được lắng nghe.
Mơ bị nghẹn ở cổ là điềm gì?
Sách giải mộng hay đọc là có chuyện khó nói; đó là lời truyền. Ở góc tâm lý, nghẹn thường gắn với điều mình phải nuốt vào, chịu đựng, hoặc nỗi buồn chưa khóc được. Có khi đơn giản là họng thật đang đau, khô, hoặc trào ngược khi nằm.
Mơ hóc xương cá thì nên hiểu thế nào?
Cảnh này hay đến khi có một chuyện nhỏ mà mắc kẹt mãi, không gỡ được. Người từng bị hóc thật, hoặc từng thấy con nhỏ hóc, cũng hay mơ lại cảnh cũ. Nếu ngoài đời bạn hay cảm thấy vướng ở cổ, hãy đi khám.
Mơ bị mất giọng trước buổi thuyết trình có ý nghĩa gì?
Đó là nỗi lo làm hỏng việc, rất quen với người dùng giọng nói để làm việc. Nó không báo trước buổi nói sẽ thất bại. Chuẩn bị kỹ, nghỉ giọng, uống đủ nước trước hôm đó thường giúp yên tâm hơn.
Khi nào cảm giác nghẹn cổ cần đi khám?
Khi nuốt nghẹn, nuốt đau kéo dài, khàn tiếng trên ba tuần, ho ra máu, sụt cân không rõ lý do, hoặc cảm giác vướng ở cổ không hết. Giấc mơ không cho biết nguyên nhân; bác sĩ tai mũi họng hoặc tiêu hoá mới xác định được.