"Mơ thấy bố chồng là điềm gì?", "mơ thấy bố vợ mắng có sao không?". Những câu như vậy được gõ nhiều vào buổi sáng, thường bởi người vừa cưới vài năm, hoặc người đang chuẩn bị ra mắt nhà người yêu. Câu trả lời ngắn: giấc mơ về bố chồng, bố vợ phần lớn là giấc mơ về việc mình có được gia đình bên kia chấp nhận hay không, và về khoảng cách tự nhiên giữa mình với một người đàn ông lớn tuổi mà mình chưa lớn lên cùng.
Dân gian không có nhiều lời giải riêng cho giấc mơ này. Nơi thì nói bố chồng vui vẻ là nhà êm ấm, nơi thì nói ông ốm trong mơ lại là ông khoẻ ngoài đời, theo lối mộng ngược. Đó là nếp nghĩ dân gian, không phải lời tiên đoán. Tâm lý học giấc mơ nhìn vào quan hệ: ông là người mình kính, mình ngại, mình thân, hay mình còn chưa hiểu.
Một điều cần nói ngay: giấc mơ không nói gì về tính nết thật của bố chồng, bố vợ bạn. Có nhà bố chồng thương con dâu như con gái; có nhà bố vợ và con rể như hai người bạn. Bài này đi qua những giấc mơ hay gặp, và tách rõ phần nào là của giấc mơ, phần nào là của đời thật.
Người cha bên kia: vì sao khác bài mẹ chồng, mẹ vợ
Trên trang đã có bài về mẹ chồng, mẹ vợ. Giấc mơ về bố chồng, bố vợ khác ở một điểm: người cha bên kia thường ít nói hơn, ít có mặt trong việc bếp núc, chợ búa hằng ngày. Quan hệ giữa con dâu và bố chồng, giữa con rể và bố vợ ở nhiều nhà đi qua một người trung gian, là người bạn đời của mình. Mình biết ông qua lời kể nhiều hơn qua chuyện trò trực tiếp.
Chính vì vậy, bố chồng, bố vợ trong mơ hay là một hình ảnh mờ, ít lời, nhiều khi chỉ ngồi đó nhìn. Người mơ đoán ý ông qua nét mặt, qua một cái gật đầu, một tiếng hắng giọng. Giấc mơ phản ánh đúng cảm giác ngoài đời: mình không chắc ông nghĩ gì về mình.
Cũng vì ít lời, người cha bên kia dễ trở thành cái "màn chiếu" cho những nỗi lo của người mơ. Người đang tự thấy mình chưa đủ tốt, chưa kiếm đủ tiền, chưa làm tròn việc nhà, rất dễ mơ thấy ông nhìn mình không hài lòng, dù ngoài đời ông chưa từng nói câu nào như thế. Biết điều này giúp ta khỏi gán cho người thật những gì giấc mơ dựng lên.
Mơ ra mắt bố vợ, bố chồng tương lai
Một trong những giấc mơ hay gặp nhất của người sắp cưới là buổi ra mắt. Chàng trai mơ thấy mình xách giỏ quà đến nhà người yêu, bố cô ấy ngồi giữa phòng khách, hỏi đúng câu mình chưa chuẩn bị: "Cháu làm gì, thu nhập ra sao, bố mẹ cháu ở đâu?". Cô gái mơ thấy mình bưng mâm cơm ra, làm đổ bát canh trước mặt bố chồng tương lai.
Đây là giấc mơ tập dượt, rất gần với giấc mơ đi thi không thuộc bài. Revonsuo (2000) có đề xuất thuyết mô phỏng mối đe doạ, theo đó giấc mơ giúp tâm trí diễn tập những tình huống khó. Một buổi ra mắt không nguy hiểm, nhưng với người trong cuộc, nó là một "kỳ thi" về mặt cảm xúc: được hay không được đón nhận.
Ở nhiều vùng quê, buổi ra mắt còn có chén rượu với bố vợ, và giấc mơ đôi khi xoay quanh chuyện bị ép uống. Nên nhớ rằng từ chối rượu một cách lịch sự là điều bình thường; rượu bia gây hại cho sức khoẻ, và lái xe sau khi uống là vi phạm pháp luật. Một câu nói chân thành thường được người lớn quý hơn mấy chén rượu cố uống. Sau buổi ra mắt thật, những giấc mơ kiểu này thường tự dứt.
Con dâu mơ thấy bố chồng
Ở nhiều gia đình, con dâu và bố chồng giữ một khoảng cách lễ phép: chào hỏi, mời cơm, ít khi chuyện trò riêng. Khoảng cách ấy là nếp văn hoá chứ không phải sự lạnh nhạt. Nhưng với người con dâu mới về, nó có thể khiến họ không biết mình đang được nhìn nhận ra sao.
Giấc mơ của con dâu về bố chồng hay có mấy dạng. Ông ngồi ở đầu mâm cơm, không nói gì, mình không biết đã gắp đúng món chưa. Ông gọi mình ra hỏi chuyện tiền nong trong nhà. Ông bênh mình trước mặt người khác. Ông dắt cháu đi chơi, mình nhìn theo. Mỗi dạng chạm vào một chỗ khác nhau: nỗi lo làm chưa tròn, nỗi lo về chuyện kinh tế, mong được bênh vực, hay niềm vui khi thấy con mình được ông thương.
Cũng có những con dâu kể rằng bố chồng là người hiểu mình nhất trong nhà chồng, và giấc mơ về ông là những giấc mơ ấm. Với họ, giấc mơ thấy ông ốm thường là nỗi lo thật cho một người mình quý. Không có công thức chung; người đọc giấc mơ của mình phải nhìn vào ông bố chồng thật của mình.
Một chi tiết đáng để ý là chỗ ngồi. Trong nhiều nhà, bố chồng ngồi đầu mâm, con dâu ngồi gần nồi cơm để xới. Nếu trong mơ bạn thấy mình được ông gọi lên ngồi gần, hoặc ngược lại không còn chỗ trên mâm, chi tiết nhỏ ấy thường nói rõ hơn mọi lời giải về cảm giác của bạn trong nhà chồng lúc này. Giấc mơ hay nói bằng những thứ bình dị như vậy chứ hiếm khi nói bằng biểu tượng xa xôi.
Con rể mơ thấy bố vợ
Người Việt có câu "con rể là khách". Ngày trước, con rể ít khi sống trong nhà vợ, đến chơi thì được tiếp như khách, có phần khách sáo. Ngày nay nhiều gia đình đã khác, có con rể ở cùng bố mẹ vợ, chăm ông bà như con đẻ. Nhưng cảm giác "mình là người ngoài vào" vẫn có ở không ít người đàn ông mới cưới.
Giấc mơ của con rể về bố vợ hay xoay quanh chuyện được tin cậy. Ông giao cho mình một việc lớn như sửa nhà, lo đám giỗ. Ông nhờ mình chở đi khám bệnh. Ông so sánh mình với anh rể khác. Ông lặng lẽ đưa mình chén trà. Những giấc mơ ấy thường đến khi người mơ đang có một thay đổi, như vợ chồng tính chuyện mua nhà, sinh con, hay chuyển về gần nhà vợ.
Có người đàn ông kể giấc mơ bố vợ ngồi im, không nói, và anh thấy khó chịu suốt ngày hôm sau. Nhìn lại, anh nhận ra mình đang áy náy vì đã lâu không đưa vợ con về thăm ông bà ngoại. Giấc mơ không phán xét anh; nó chỉ cho anh thấy một điều mình đang tự nhắc mình.
Khi bố chồng trong mơ bỗng mang gương mặt bố ruột
Một hiện tượng nhiều người kể lại: đầu giấc mơ là bố chồng, giữa chừng ông nói bằng giọng của bố đẻ mình, hoặc ngồi đúng chỗ bố mình hay ngồi ở nhà cũ. Tỉnh dậy, người mơ không chắc mình vừa mơ thấy ai. Giấc mơ ghép hai người là chuyện thường; Freud gọi đó là sự cô đặc, khi nhiều người, nhiều ý được nén vào một hình ảnh. Dù phần lớn lý thuyết của ông đã được xem lại, hiện tượng ghép người trong mơ thì ai cũng có thể tự thấy.
Với người con dâu, con rể, sự ghép này thường cho thấy họ đang so sánh hai người cha, có khi rất vô thức. Người có bố ruột nghiêm khắc mà gặp bố chồng hiền lành có thể thấy được an ủi, và giấc mơ ghép hai người như một cách vá lại tuổi thơ. Người có bố ruột đã mất mà bố vợ còn khoẻ có thể mơ thấy bố vợ nói câu mà bố mình từng nói, và tỉnh dậy với nỗi nhớ lẫn lòng biết ơn.
Cũng có chiều ngược lại: người mơ mang những vết thương với bố ruột vào quan hệ với bố chồng, bố vợ, và giấc mơ ghép hai người thành một hình ảnh đáng sợ. Nhận ra điều này giúp ta không đổ cho người cha bên kia những gì thuộc về câu chuyện cũ của mình. Nếu những ký ức về bố ruột còn làm đau nhiều, một người làm nghề tâm lý có thể đi cùng bạn để nhìn lại chúng.
Ông khen, ông mắng, ông ốm: các biến thể hay gặp
Bố chồng, bố vợ khen mình. Thường gắn với mong được ghi nhận. Một số nơi đọc là nhà yên ấm; đó là lối đọc dân gian. Ở góc tâm lý, giấc mơ có khi bù đắp cho một lời khen ngoài đời chưa có.
Ông mắng, ông nhìn không hài lòng. Hay gặp khi người mơ đang tự trách mình về việc nhà, việc làm ăn. Lời mắng trong mơ thường là giọng phê bình của chính người mơ, mượn gương mặt người lớn.
Ông ốm, nằm viện. Phản ánh nỗi lo cho sức khoẻ người cao tuổi. Nếu ông đang có bệnh thật, giấc mơ là nỗi lo đó; nó không báo trước điều gì.
Ông giao việc nhà, giao đất, giao chìa khoá. Gắn với trách nhiệm mới: ông đã yếu, mình phải gánh thêm. Hay đến khi gia đình bắt đầu bàn chuyện "sau này".
Ông ở với mình, dọn đến nhà mình. Hay gặp khi gia đình đang tính chuyện đón bố mẹ già về ở chung. Giấc mơ mang cả mong muốn lẫn nỗi lo thay đổi nếp sống.
Hai ông thông gia ngồi chung một mâm. Giấc mơ về sự hoà hợp giữa hai nhà, hay đến trước những dịp hai bên gặp nhau như đầy tháng, giỗ, Tết.
Bố chồng, bố vợ đã mất
Mơ thấy bố chồng hay bố vợ đã mất là giấc mơ đặc biệt, vì nhiều người con dâu, con rể từng chăm ông những năm cuối đời. Họ kể giấc mơ ông ngồi ở hiên, ông dặn chuyện giỗ, ông hỏi thăm cháu. Theo nếp thờ cúng tổ tiên, nhiều gia đình coi đó là ông về thăm con cháu, và cách nhìn ấy mang lại an ủi cho nhiều người.
Ở góc tâm lý, giấc mơ về người bố bên kia đã mất có một nét riêng: người mơ thường mang theo câu hỏi "mình đã làm tròn chưa". Con dâu từng chăm ông ốm, con rể từng đưa ông đi viện, đều có thể day dứt về những ngày cuối. Giấc mơ thường đến quanh ngày giỗ, hoặc khi chính người bạn đời của mình đang buồn vì nhớ bố.
Không cần cúng giải hay làm lễ gì vì giấc mơ. Nếu thấy lòng nặng, nên kể với vợ hoặc chồng về những kỷ niệm với ông; hai người cùng nhớ thường nhẹ hơn một người nhớ một mình. Nếu nỗi buồn kéo dài nhiều tháng, ảnh hưởng tới giấc ngủ và công việc, một buổi gặp chuyên viên tham vấn tâm lý có thể giúp.
Tự hỏi sau giấc mơ, và khi nào chuyện không còn là giấc mơ
Mấy câu hỏi dưới đây giúp tách giấc mơ khỏi người thật:
- Bố chồng, bố vợ thật của mình có từng nói hay làm điều giống trong mơ không, hay giấc mơ tự dựng lên?
- Gần đây mình có đang lo về việc được nhà bên kia chấp nhận, nhất là chuyện tiền bạc, con cái, nhà cửa?
- Người bạn đời của mình có đang có chuyện với bố mình mà mình bị kẹt ở giữa?
- Cảm xúc chính trong mơ là sợ, ngại, thương, hay biết ơn?
Phần lớn giấc mơ về bố chồng, bố vợ là chuyện bình thường của người mới vào một gia đình. Nhưng nếu ngoài đời bạn đang bị xúc phạm, đe doạ, đánh đập hay quấy rối bởi bất kỳ ai trong nhà, đó không còn là chuyện giải mộng. Hãy nói với người tin cậy, tìm đến chính quyền địa phương hoặc các đường dây hỗ trợ phòng chống bạo lực gia đình. Giấc mơ ác mộng lặp lại sau những chuyện như vậy cũng nên được chia sẻ với bác sĩ hoặc người làm nghề tâm lý.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy bố chồng có ý nghĩa gì?
Thường là giấc mơ về việc mình được nhà chồng chấp nhận ra sao, và về khoảng cách tự nhiên với một người lớn tuổi ít lời. Dân gian ít có lời giải riêng. Nên đọc giấc mơ theo quan hệ thật với ông, không theo một bảng nghĩa chung.
Mơ ra mắt bố vợ bị hỏi khó thì sao?
Đây là giấc mơ tập dượt rất phổ biến trước buổi ra mắt thật. Nó phản ánh nỗi lo được đón nhận, giống giấc mơ đi thi. Chuẩn bị vài câu trả lời chân thành về công việc, gia đình thường giúp cả giấc mơ lẫn buổi gặp thật dễ chịu hơn.
Mơ thấy bố chồng mắng có phải ông không ưa mình?
Giấc mơ không cho biết ông nghĩ gì. Lời mắng trong mơ thường là nỗi tự trách của chính người mơ. Nếu muốn biết thật, cách tốt nhất là quan sát và trò chuyện ngoài đời, hoặc hỏi người bạn đời, người hiểu bố mình nhất.
Mơ thấy bố vợ ốm nặng là điềm gì?
Theo lối mộng ngược, có nơi đọc là ông khoẻ ra, nhưng đó chỉ là lời truyền. Giấc mơ thường là nỗi lo cho sức khoẻ người cao tuổi. Nếu lo, nên cùng vợ hỏi thăm, đưa ông đi khám định kỳ khi cần.
Bố chồng đã mất về trong mơ, có cần làm lễ gì không?
Không cần. Nhiều gia đình coi đó là ông về thăm con cháu, và giữ niềm tin ấy là chuyện riêng của mỗi nhà. Điều giúp được nhiều là cùng chồng nhắc lại kỷ niệm về ông, nhớ ngày giỗ, kể chuyện ông cho các cháu nghe.