Mơ thấy chị em dâu: cùng nấu cỗ, bị so sánh, cãi nhau và chị dâu cả lo việc nhà

"Chị em dâu như bầu nước lã." Câu tục ngữ cũ nói rằng tình chị em dâu nhạt, không mặn mà như chị em ruột. Thế nhưng ở không ít gia đình, chính những người phụ nữ cùng làm dâu một nhà lại là người hiểu nhau nhất: cùng đứng bếp ngày giỗ, cùng thức trông bố mẹ chồng ốm, cùng nuốt những câu khó nghe. Câu tục ngữ ghi lại một nếp cũ, không phải số phận của mọi nhà.

Mơ thấy chị em dâu thường là giấc mơ về chỗ đứng của mình trong nhà chồng, qua tấm gương là những người phụ nữ cùng vị trí với mình. Dân gian không có nhiều lời giải riêng; nơi thì nói chị em dâu hoà thuận trong mơ là nhà yên, nơi thì đọc ngược. Những cách đọc ấy thuộc về kho chuyện kể, không thuộc về chuyện thật ngày mai. Tâm lý học nhìn vào những điều cụ thể hơn: sự so sánh, việc chia phần, tình đồng cảnh, và cả sự ganh tị không ai muốn thừa nhận.

Bài này viết cho cả hai phía: người phụ nữ mơ thấy chị dâu, em dâu của mình, và người đàn ông mơ thấy vợ của anh em mình. Hai góc nhìn ấy khác nhau khá nhiều.

Chị em dâu là ai trong một gia đình Việt

Chị em dâu là những người vợ của các anh em trai trong một nhà. Người lấy anh cả là chị dâu cả, thường gánh nhiều nhất: giữ giỗ, lo cỗ, chăm bố mẹ chồng nếu ở chung. Những người lấy các em thì được gọi là em dâu, có khi ở riêng, có khi ở cùng xóm. Ngày trước, nhiều đại gia đình có ba, bốn nàng dâu sống chung một nếp nhà, chia nhau từng việc bếp núc, đồng áng.

Ngày nay phần lớn chị em dâu đã ở riêng, gặp nhau vào dịp giỗ Tết, đầy tháng, ốm đau. Nhưng những dịp ấy lại là lúc dễ phát sinh cảm xúc nhất: ai đến sớm, ai về muộn, ai góp nhiều tiền hơn, ai được mẹ chồng khen món ăn. Những chuyện nhỏ như thế, nếu không được nói ra, rất dễ tích lại và đi vào giấc mơ.

Cũng nên nhớ là chị em dâu không chọn nhau. Mỗi người đến từ một gia đình, một vùng quê, một nếp sinh hoạt khác. Một người quen nấu kiểu Bắc, một người quen kiểu Nam; một người đi làm văn phòng, một người buôn bán; một người có con trai, một người có con gái. Những khác biệt ấy là chất liệu cho cả tình thân lẫn va chạm, và giấc mơ dùng cả hai.

Cùng nấu cỗ ngày giỗ: giấc mơ hay gặp nhất

Rất nhiều người phụ nữ kể giấc mơ đứng trong bếp nhà chồng cùng chị em dâu, cỗ sắp phải bưng lên mà món nào cũng chưa xong: nồi xôi chưa chín, đĩa giò chưa cắt, khách đã đến đông ngoài sân. Có người mơ thấy chị dâu cả giao việc, mình làm sai, cả bếp quay lại nhìn. Có người mơ thấy mình làm một mình trong khi các chị em khác ngồi chơi.

Đây là giấc mơ về sự phân chia việc nhà, và về nỗi lo bị đánh giá trong vai nàng dâu. Ngày giỗ ở nhà chồng là một "bài kiểm tra" không ai tuyên bố nhưng ai cũng cảm thấy. Giấc mơ hay đến trong tuần trước ngày giỗ, nhất là với người dâu mới, hoặc người lần đầu được giao lo cỗ thay mẹ chồng.

Chi tiết "mình làm một mình" đáng để ý. Nếu ngoài đời việc chia không đều thật, giấc mơ là cách tâm trí phản ứng với sự bất công mà mình chưa nói ra. Một cuộc trò chuyện nhẹ nhàng trước ngày giỗ, chia việc rõ ràng ai lo món gì, ai đi chợ, ai dọn, thường giúp cả ngày giỗ lẫn giấc ngủ yên hơn. Nhiều gia đình đã chuyển sang cách góp tiền đặt bớt món, và chuyện bếp núc nhẹ đi hẳn.

Bị đem ra so sánh

"Con dâu cả khéo tay, con dâu út chỉ được cái nhanh nhảu." Những câu so sánh như thế, dù nói vui hay nói thật, đều đọng lại lâu trong lòng người bị so. Giấc mơ bị so sánh với chị em dâu thường có dạng: mẹ chồng khen người kia trước mặt cả nhà, mâm cơm của người kia đẹp hơn, con của người kia ngoan hơn, chồng của mình đứng im không nói.

Ở góc tâm lý, giấc mơ này nói về nhu cầu được ghi nhận, rất chính đáng. Nó cũng hay chạm vào một nỗi tự ti mà người mơ mang theo từ trước khi lấy chồng, nay được kích hoạt lại trong môi trường mới. Có người lớn lên trong một gia đình hay so con mình với con nhà người ta; khi về làm dâu và gặp lại sự so sánh, cảm giác cũ trỗi dậy mạnh hơn mức chuyện ngoài đời đáng có.

Điều giúp được là tách hai chuyện. Một là lời so sánh có thật, có thể nhờ chồng góp lời một cách khéo léo. Hai là nỗi đau cũ mà lời so sánh chạm vào, thứ cần được chính mình chăm sóc. Giấc mơ không phân biệt hai chuyện ấy, nhưng người tỉnh dậy thì có thể.

Chị em dâu cãi nhau, giận nhau trong mơ

Mơ thấy mình cãi nhau to với chị dâu, hai người nói những câu mà ngoài đời không bao giờ dám nói, có khi ném cả bát đĩa. Tỉnh dậy, người mơ vừa hả vừa áy náy. Giấc mơ kiểu này không hiếm, và nó gần như luôn đến từ những điều bị nén ngoài đời.

Giấc mơ là nơi an toàn để cảm xúc được bày ra mà không làm hỏng quan hệ thật. Nhiều nhà tâm lý cho rằng giấc mơ giúp xử lý cảm xúc ban ngày, làm chúng bớt gay gắt. Vì thế một giấc mơ cãi nhau không có nghĩa là quan hệ đang tệ đi; có khi nó còn giúp người mơ bình tĩnh hơn trong lần gặp sau.

Theo lối mộng ngược, dân gian có nơi đọc giấc mơ cãi nhau là sắp làm lành. Người xưa nói vậy để dặn nhau sống khéo, không để doạ nhau. Nếu giấc mơ cãi nhau lặp đi lặp lại, kèm cảm giác uất ức ban ngày, đó là dấu hiệu nên tìm cách nói chuyện, qua chồng, qua một người lớn trong nhà mà cả hai cùng kính trọng, hoặc trực tiếp với nhau khi cả hai đều bình tĩnh.

Chị em dâu đỡ đần nhau

Không phải giấc mơ nào về chị em dâu cũng là chuyện căng thẳng. Nhiều người kể giấc mơ chị dâu bế con giúp mình khi mình ốm, em dâu nấu cháo mang sang, hai chị em cùng ngồi ở hành lang bệnh viện trông mẹ chồng. Những giấc mơ ấy thường mang cảm giác "đồng cảnh": cùng là người ngoài về, cùng hiểu cái khó của làm dâu.

Tình đồng cảnh ấy là một nguồn lực thật. Nhiều phụ nữ thừa nhận rằng người giúp họ quen với nếp nhà chồng nhanh nhất không phải chồng, cũng không phải mẹ chồng, mà là một chị dâu đi trước, chỉ cho cách nấu món giỗ, cách nói chuyện với bố chồng, những điều nên tránh. Mơ thấy chị dâu như vậy là mơ thấy một người dẫn đường.

Nếu bạn có một người chị em dâu như thế, giấc mơ có thể là lời nhắc trân trọng. Một lời cảm ơn, một món quà nhỏ ngày sinh nhật, một lần đỡ đần lại khi chị ấy cần, đều giữ cho sợi dây ấy bền. Câu "bầu nước lã" chỉ đúng khi không ai bỏ thêm chút gì vào.

Khi người mơ chính là chị dâu cả

Giấc mơ của chị dâu cả có màu khác hẳn. Chị không lo bị so sánh bằng lo không gánh nổi. Trong mơ chị đứng giữa sân lúc cỗ sắp bày, tính đi tính lại số mâm, nhìn quanh không thấy em dâu nào đến phụ; hoặc chị bị cả nhà chồng trách vì một việc chung mà mọi người ngầm coi là việc của chị. Nhiều chị dâu cả kể họ mơ thấy mình làm mãi không xong, tay cứ rửa bát mà chồng bát không vơi.

Vai chị dâu cả ở nhiều nhà là vai không ai giao bằng lời mà ai cũng chờ: giữ giỗ, chăm bố mẹ chồng, đứng ra khi anh em có chuyện. Khi việc chung đổ dồn về một người, giấc mơ về sự quá tải là điều dễ hiểu. Nó hay đến sau những đợt dồn dập như Tết, bố mẹ chồng ốm phải nằm viện, hay khi một em dâu chuyển đi xa.

Điều chị dâu cả cần thường không phải lời giải mộng mà là sự chia sẻ. Nói thẳng với chồng rằng mình mệt, đề nghị các em luân phiên trông bố mẹ, góp tiền thuê người giúp những ngày đông việc. Nhiều chị ngại vì sợ bị nói là kể công. Nhưng một gia đình chỉ bền khi người gánh nhiều nhất không bị vắt kiệt, và giấc mơ quá tải là tín hiệu đáng nghe.

Khác nếp nhà, khác vùng quê

Chị em dâu thường đến từ những gia đình rất khác nhau. Một người lớn lên ở phố quen ăn sáng ngoài hàng, một người ở quê quen dậy sớm thổi cơm. Một người nói giọng Bắc, một người nói giọng Nam, cùng một món mà mỗi người nêm một kiểu. Những khác biệt như vậy chẳng ai đúng ai sai, nhưng khi đứng chung một bếp thì dễ va nhau.

Giấc mơ hay mượn đúng những khác biệt ấy: hai chị em nấu hai nồi canh khác hẳn nhau, mẹ chồng nếm nồi nào cũng lắc đầu; hay mình nói mà chị dâu không hiểu, như hai người nói hai thứ tiếng. Đó là cảm giác lạc nhịp của người mới về một nếp nhà lạ, được dựng thành cảnh.

Ngoài đời, khác biệt ấy lại có thể là điểm cộng. Mâm cỗ có món Bắc món Nam, con cháu được ăn cả hai kiểu, mỗi người dạy nhau một món. Nhiều chị em dâu thân nhau chính từ những buổi học nấu của nhau. Nếu giấc mơ cho thấy sự lạc nhịp, hãy thử nhìn khác biệt như một thứ có thể đem ra chia, thay vì một thứ phải giấu đi.

Người đàn ông mơ thấy chị dâu, em dâu

Ở phía ngược lại, người đàn ông cũng có lúc mơ thấy vợ của anh trai, vợ của em trai. Giấc mơ thường gắn với chuyện của anh em trai mình hơn là với người phụ nữ ấy. Mơ thấy chị dâu khóc có khi là đang lo cho cuộc hôn nhân của anh trai. Mơ thấy em dâu bỏ về nhà ngoại có khi là đang lo em trai mình nóng tính.

Cũng có trường hợp người đàn ông mơ thấy mình gần gũi với chị dâu, em dâu theo cách không đúng mực, rồi tỉnh dậy thấy tội lỗi. Như đã nói ở bài về anh em rể, giấc mơ hay ghép người quen vào những vai không đúng đời thật. Tâm lý học không đồng ý với cách đọc một-đối-một như thế, tức là coi giấc mơ là mong muốn thật. Câu hỏi hữu ích là mình đang thiếu điều gì trong chính quan hệ của mình.

Một tình huống riêng là khi anh trai mất sớm, người em trai và chị dâu cùng gánh việc nhà, nuôi cháu. Giấc mơ về chị dâu khi đó thường đầy trách nhiệm và cả nỗi buồn cho người anh. Đó là gánh nặng thật, và người mơ cũng cần được hỏi han.

Tra nhanh các tình huống trong mơ

Biến thể "em dâu mang thai" cần nói thêm: với người đang mong con mà chưa có, tin chị em dâu có bầu có thể vừa mừng vừa nhói. Giấc mơ về chuyện ấy là cảm xúc rất người, không phải sự ghen ghét. Nếu nỗi buồn về chuyện con cái đang nặng, nên chia sẻ với chồng và bác sĩ, thay vì giữ một mình.

Câu hỏi thường gặp

Mơ thấy chị dâu có ý nghĩa gì?

Dân gian ít có lời giải riêng. Ở góc tâm lý, chị dâu trong mơ thường là tấm gương để người mơ nhìn chỗ đứng của mình trong nhà chồng: được dẫn đường, bị so sánh, hay đang chia việc. Nên đọc theo quan hệ thật với chị ấy.

Mơ cãi nhau với em dâu có phải sắp bất hoà thật?

Không. Giấc mơ cãi nhau thường là cảm xúc bị nén tìm chỗ thoát, và có khi giúp người mơ bình tĩnh hơn ngoài đời. Nếu giấc mơ lặp lại kèm uất ức ban ngày, đó là lúc nên tìm cách nói chuyện.

Vì sao gần ngày giỗ bên chồng hay mơ thấy chị em dâu?

Vì ngày giỗ là dịp chị em dâu gặp nhau và cùng làm việc, kèm theo nỗi lo bị đánh giá. Giấc mơ tập dượt tình huống ấy. Chia việc rõ ràng trước ngày giỗ thường giúp nhẹ lòng.

Đàn ông mơ thấy chị dâu thì sao?

Thường giấc mơ nói về anh trai mình và gia đình anh ấy nhiều hơn là về chị dâu. Nếu giấc mơ có cảm xúc không đúng mực, đó không phải mong muốn thật; nên tự hỏi mình đang thiếu gì trong quan hệ của chính mình.

Câu "chị em dâu như bầu nước lã" có đúng không?

Đó là tục ngữ ghi lại một nếp cũ, khi chị em dâu sống chung và dễ va chạm. Nhiều gia đình ngày nay cho thấy điều ngược lại. Giấc mơ về chị em dâu đỡ đần nhau là lời nhắc rằng quan hệ này có thể rất thân.