Mèo nhà là con vật sống cạnh người mà vẫn giữ nhiều nét của kẻ đi săn. Chúng ngủ rất nhiều vào ban ngày, thức dậy hoạt bát lúc chập tối và gần sáng, đi lại không một tiếng động nhờ đệm thịt dưới bàn chân. Mắt mèo có một lớp phản quang phía sau võng mạc nên nhìn trong tối tốt hơn người nhiều, và cũng vì lớp ấy mà đêm đến đèn pin rọi vào là hai mắt mèo sáng lên. Một con mèo có thể dụi đầu vào chân chủ, rồi năm phút sau bỏ đi không ngoảnh lại. Chính tính nết "gần mà không phụ thuộc" ấy làm con mèo thành một hình ảnh rất giàu nghĩa trong giấc mơ.
Mơ thấy mèo, dân gian Việt thường đọc theo hướng dè chừng: mèo cào, mèo cắn là có người nói ra nói vào, mèo đen là chuyện không vui; mèo hiền, mèo con lại được đọc là có niềm vui nhỏ trong nhà. Đây là cách hiểu truyền miệng, không có cơ sở để coi là lời báo trước.
Tâm lý học không có nghĩa cố định cho con mèo, nhưng trong lời kể của nhiều người, mèo hay gắn với ba chuyện: sự độc lập, những mối quan hệ khó đoán, và nhu cầu được vỗ về. Với người đang nuôi mèo, giấc mơ có khi chỉ đơn giản là con mèo của mình đi vào ký ức ban ngày.
Con mèo thật và con mèo trong mơ khác nhau ở đâu
Người nuôi mèo lâu năm hay nói mèo không thuộc về ai, chỉ ở chung với người. Mèo đi săn một mình, đánh dấu lãnh thổ bằng cách cọ má, cào móng, và chọn lúc nào muốn được vuốt ve. Nó báo khó chịu bằng đuôi quất qua quất lại, tai cụp ra sau, rồi mới cào. Nhiều vết cào ngoài đời là do người không đọc được những dấu hiệu đó.
Con mèo trong mơ thường được rút gọn còn vài nét nổi bật nhất. Có giấc mơ chỉ giữ lại đôi mắt sáng trong bóng tối. Có giấc mơ giữ lại cái móng sắc. Có giấc mơ giữ lại sự mềm mại khi ôm một con mèo con vào lòng. Nét nào được giữ, nét ấy là phần đáng đọc. Một giấc mơ chỉ có đôi mắt mèo nhìn chằm chằm thường gắn với cảm giác bị quan sát, bị đánh giá; một giấc mơ ôm mèo con thường gắn với nhu cầu được chăm sóc hoặc được chăm sóc ai đó.
Một khác biệt nữa: mèo thật hiếm khi tấn công người vô cớ, còn mèo trong mơ có thể hung dữ, to lớn, đông đúc khác thường. Khi con mèo trong mơ hành xử khác hẳn bản tính, đó thường là dấu hiệu giấc mơ đang mượn hình con mèo để nói về một chuyện khác, không phải về con mèo.
Mèo trong lời ăn tiếng nói của người Việt
Tiếng Việt có nhiều câu về mèo, và phần lớn đều mang chút trêu chọc. "Mèo khen mèo dài đuôi" để chê người tự khen mình. "Mèo mả gà đồng" chỉ những kẻ lêu lổng, không đứng đắn. "Mèo già hoá cáo" nói người càng lâu năm càng ranh mãnh. "Chuột chạy cùng sào" có con chuột, nhưng ai nghe cũng nghĩ tới con mèo đang chờ ở đầu sào. Lại có "mèo nhỏ bắt chuột con", nói làm việc vừa sức mình.
Những câu ấy cho thấy con mèo trong tâm thức người Việt không hẳn là con vật được tôn sùng, mà là một nhân vật đời thường, khôn, hơi tinh quái, giỏi tự lo. Vì vậy cách giải mộng dân gian về mèo thường xoay quanh chuyện người: ai đang nói xấu mình, ai đang toan tính, ai đang giả vờ hiền lành.
Ở chiều ngược lại, trong tranh dân gian Đông Hồ, bức "Đám cưới chuột" vẽ cả đoàn chuột rước dâu phải dâng lễ vật cho con mèo to đứng chặn đường. Con mèo ở đây là kẻ có quyền, đứng ra "thu lễ". Người xem tranh hiểu ngay ẩn ý về những kẻ cậy thế. Hình ảnh mèo bắt nạt kẻ yếu hơn vì thế cũng có chỗ trong trí nhớ văn hoá, và có thể hiện lại trong giấc mơ của người đang thấy mình ở thế yếu trong một mối quan hệ.
Mèo đen: một hình ảnh mang nhiều lớp nghĩa
Trong các giấc mơ về mèo, mèo đen là biến thể được hỏi nhiều nhất. Ở nhiều nơi tại châu Âu, mèo đen từng bị gắn với chuyện xui xẻo, và hình ảnh đó theo phim ảnh, truyện tranh đi khắp thế giới. Người Việt thì có lời truyền miệng rằng mèo đen lạ vào nhà là không hay, nhưng cũng có nơi lại cho mèo đen là giữ nhà, đuổi chuột giỏi. Ở Nhật, tượng mèo vẫy tay đặt trước cửa hàng có đủ màu, trong đó có màu đen. Cùng một con mèo đen, mỗi nền văn hoá đặt vào một nghĩa khác, và đó là lý do không nên đọc nó như một lời báo trước.
Ở góc tâm lý, mèo đen trong mơ thường nổi lên nhờ sự tương phản: một khối đen tuyền với hai con mắt sáng. Hình ảnh ấy dễ gắn với cái chưa biết, cái ẩn trong bóng tối, một điều bạn cảm thấy mà chưa nhìn rõ. Người đang có những nghi ngờ chưa nói ra, như nghi một người bạn không thật lòng, nghi một quyết định của mình là sai, hay mơ thấy những con vật nhìn mình từ chỗ tối.
Nếu ngoài đời bạn đang nuôi một con mèo đen, mọi chuyện đơn giản hơn nhiều: con mèo đó đơn giản là con mèo bạn thấy mỗi ngày. Đừng để một lời đồn khiến bạn nhìn con vật của mình bằng con mắt khác.
Một giấc mơ, ba người mơ: cùng là "mèo cào", ba câu chuyện khác
Hãy hình dung ba người cùng kể một giấc mơ: có con mèo nhảy lên cào vào tay. Người thứ nhất là một cô nhân viên văn phòng vừa bị đồng nghiệp thân thiết chen ngang nhận phần việc của mình. Với cô, con mèo vốn quấn quýt mà đột nhiên cào là hình ảnh rất khớp với cảm giác bị phản bội nhẹ, không đủ lớn để làm ầm lên mà đủ đau để mất ngủ.
Người thứ hai là một bà mẹ có đứa con gái tuổi mười lăm. Con bé dạo này đóng cửa phòng, trả lời cộc lốc, lúc thì sà vào lòng mẹ, lúc thì gắt gỏng. Giấc mơ mèo cào của bà gần với nỗi bối rối của người làm cha mẹ trước một đứa trẻ đang tập độc lập, muốn được thương mà không muốn bị giữ.
Người thứ ba nuôi ba con mèo, và hôm trước đúng là bị một con cào khi tắm cho nó. Giấc mơ của anh gần như không cần giải: đó là ký ức trong ngày đi vào giấc ngủ, một ví dụ rõ của điều tâm lý học gọi là tính liên tục giữa lúc thức và lúc mơ.
Cùng một cảnh, ba nghĩa. Đó là lý do bảng giải mộng in sẵn chỉ nên đọc như gợi ý văn hoá. Câu hỏi có ích hơn là: trong đời mình, ai hay điều gì vừa gần gũi vừa có "móng vuốt"?
Người yêu mèo, người sợ mèo: cùng con vật, hai giấc mơ khác hẳn
Cảm xúc sẵn có của bạn với loài mèo quyết định giấc mơ mang màu gì. Người lớn lên cùng mấy con mèo mướp nằm phơi nắng trên hiên, đêm đêm chui vào chăn ngủ cùng, thường mơ thấy mèo trong những cảnh ấm áp: mèo nằm trên ngực, mèo theo chân về nhà cũ, mèo dụi đầu đòi ăn. Với họ, con mèo là một mảnh của tuổi thơ và của mái nhà, và giấc mơ có mèo hay đến vào những lúc sống xa nhà, mệt mỏi, cần được an ủi.
Người từng bị mèo cào hồi nhỏ, hay được người lớn doạ "mèo vồ bây giờ", lại hay mơ thấy mèo trong vai kẻ rình rập: con mèo ngồi trên nóc tủ, bất ngờ nhảy xuống, nhìn chằm chằm từ góc phòng. Giấc mơ của họ thường gắn với cảm giác bị theo dõi, bị bất ngờ, hơn là với bất kỳ "điềm" nào.
Cũng có người dị ứng lông mèo, đến nhà ai có mèo là hắt hơi, ngứa mắt. Họ hay mơ thấy mèo theo kiểu né tránh: cố đuổi con mèo ra khỏi phòng, đóng cửa mà mèo vẫn lọt vào. Đó là cảm giác ngoài đời được kéo vào giấc mơ: một thứ người khác thấy dễ thương mà mình phải dè chừng.
Vì thế, trước khi tra bảng, nên trả lời một câu rất đơn giản: ngoài đời mình thích mèo, sợ mèo hay dửng dưng? Cùng cảnh con mèo nhảy lên giường, người yêu mèo đọc là được gần gũi, người sợ mèo đọc là bị xâm phạm. Không có cách đọc nào đúng cho tất cả, chỉ có cách đọc đúng với bạn.
Trẻ con cũng hay mơ thấy mèo, nhất là khi nhà vừa có mèo mới hoặc vừa mất mèo. Nếu bé kể giấc mơ con mèo đi lạc rồi khóc, người lớn chỉ cần nghe, ôm bé và nói chuyện về con mèo thật, đừng giải thích bằng điềm lành điềm dữ khiến bé thêm lo.
Bảng tra nhanh các giấc mơ về mèo
Cột giữa ghi cách hiểu truyền miệng thường nghe, không có giá trị tiên đoán; cột cuối là hướng tự hỏi theo góc tâm lý:
| Trong mơ | Dân gian hay nói | Góc tâm lý để tự hỏi |
|---|---|---|
| Mèo cào, mèo cắn tay | Có người nói ra nói vào, cãi vã nhỏ | Ai gần mình mà vừa làm mình đau? Mình có đang đòi gần quá mức người kia muốn? |
| Mèo đen nhìn chằm chằm | Chuyện không vui, cần cẩn thận | Mình đang nghi ngờ điều gì mà chưa dám nói ra? |
| Ôm mèo con trong lòng | Có niềm vui nhỏ, có người cần mình | Nhu cầu được chăm sóc, hoặc mong có ai đó để chăm sóc |
| Mèo nhà mình bỏ đi, đi lạc | Mất mát nhỏ | Lo cho con vật thật; hoặc sợ người thân đang dần tách khỏi mình |
| Mèo chết | Dân gian có nơi đọc là "hết xui" | Kết thúc một giai đoạn; thương tiếc một vật nuôi đã mất |
| Cả bầy mèo vây quanh | Bị nhiều người để ý, bàn tán | Cảm giác bị nhiều ánh mắt soi xét cùng lúc |
| Mèo kêu ngoài cửa sổ | Có người lạ tới | Tiếng mèo thật ngoài đêm có thể đã lọt vào giấc ngủ |
| Mình biến thành mèo | Ít được bàn | Mong được tự do đi lại, được sống theo ý mình hơn |
Chi tiết tiếng mèo kêu đáng nói thêm: mèo động đực ban đêm kêu rất giống tiếng trẻ khóc, và âm thanh thật bên ngoài rất dễ được não lồng vào giấc mơ khi ta ngủ chập chờn. Nếu bạn sống ở khu nhiều mèo hoang, đó có khi là toàn bộ "ý nghĩa" của giấc mơ.
Với người nuôi mèo, một giấc mơ mèo bỏ đi hay mèo ốm thường là nỗi lo bình thường của người chăm sóc. Nếu con mèo thật có biểu hiện bỏ ăn, nôn, nằm một chỗ hay đi tiểu khó, hãy đưa nó tới bác sĩ thú y, đừng chờ "điềm". Còn nếu những giấc mơ về con vật làm bạn tỉnh giấc nhiều đêm liền và ban ngày luôn bồn chồn, hãy chú ý tới giấc ngủ của chính mình và hỏi bác sĩ khi tình trạng kéo dài.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy mèo là điềm tốt hay xấu?
Dân gian có cả hai cách hiểu: mèo hiền, mèo con là vui; mèo cào, mèo đen là chuyện phiền. Đây là cách hiểu truyền miệng, không có cơ sở để coi là lời báo trước. Về tâm lý, giấc mơ về mèo hay gắn với sự độc lập, những người gần gũi mà khó đoán, và nhu cầu được vỗ về.
Mơ thấy mèo đen có phải sắp gặp xui?
Không. Mèo đen bị gắn với xui xẻo chủ yếu qua văn hoá phương Tây và phim ảnh, trong khi nơi khác lại coi mèo đen là may. Ở góc tâm lý, mèo đen trong mơ hay gắn với cái chưa rõ, một nghi ngờ bạn chưa nói ra. Không cần kiêng cữ gì vì giấc mơ này.
Mơ bị mèo cắn chảy máu thì sao?
Cảnh bị cắn chảy máu thường để lại cảm xúc mạnh hơn cảnh bị cào. Hãy hỏi xem gần đây ai gần gũi với bạn đã làm bạn tổn thương thật sự. Nếu ngoài đời bạn vừa bị mèo cắn, hãy rửa vết thương kỹ và tới cơ sở y tế để được tư vấn tiêm phòng.
Mơ thấy con mèo đã mất của nhà mình quay về nghĩa là gì?
Đây là giấc mơ rất hay gặp ở người từng nuôi mèo lâu năm. Nó thường là cách tâm trí giữ lại kỷ niệm và làm dịu nỗi nhớ. Nhiều người tỉnh dậy thấy vừa buồn vừa ấm lòng. Không có cơ sở để coi đó là lời nhắn hay điềm báo.
Đàn ông mơ thấy mèo có khác phụ nữ không?
Không có quy tắc nào chia nghĩa theo giới. Dân gian có nơi gắn mèo với hình ảnh người phụ nữ, nhưng đó chỉ là liên tưởng văn hoá. Điều quan trọng là con mèo làm gì trong mơ và bạn cảm thấy thế nào khi tỉnh dậy.
Mơ thấy nhiều mèo con mới đẻ thì nên hiểu thế nào?
Mèo con mới đẻ thường gợi tới sự non nớt và việc chăm sóc. Người vừa có em bé, vừa nhận một dự án mới hoặc đang chăm cha mẹ già hay mơ những cảnh như vậy. Cảm xúc trong mơ là nâng niu hay mệt mỏi sẽ cho biết bạn đang đón trách nhiệm ấy ra sao.