Mơ thấy cả bố mẹ cùng xuất hiện thường được dân gian hiểu là chuyện trong nhà: thấy bố mẹ vui vẻ là gia đạo yên ổn, thấy bố mẹ buồn hay cãi nhau là nhắc con cháu quan tâm, giữ hoà khí. Đây là cách hiểu truyền miệng, mang tính văn hoá và tham khảo.
Tâm lý học giấc mơ chú ý rằng khi bố mẹ xuất hiện cùng nhau, giấc mơ thường không nói về từng người mà nói về cái nhà: sự ổn định, nơi mình thuộc về, khuôn mẫu gia đình mình mang theo. Người sắp lập gia đình, vừa ly hôn, vừa chuyển ra ở riêng, hay đang tự hỏi mình có đang lặp lại cách bố mẹ đối xử với nhau không, thường mơ thấy bố mẹ theo kiểu này.
Bài viết riêng về mơ thấy mẹ và mơ thấy bố đã có trên trang; ở đây tập trung vào những giấc mơ có cả hai người: bố mẹ cãi nhau, ly hôn, bỏ đi, già yếu, đã mất cùng về, và giấc mơ chính mình trở thành bố mẹ.
Khi bố mẹ cùng xuất hiện trong mơ: các biến thể và cách hiểu
Bảng gom các tình huống phổ biến. Đọc như gợi ý tự soi, không như lời phán:
| Giấc mơ | Dân gian thường hiểu | Tâm lý học gợi hỏi |
|---|---|---|
| Bố mẹ ngồi ăn cơm, cười nói | Nhà êm ấm, có tin vui | Bạn có đang nhớ nhà, thèm một bữa cơm đủ người? |
| Bố mẹ cãi nhau to | Nên giữ hoà khí trong nhà | Ký ức tuổi nhỏ trở lại; xung đột trong chính gia đình bạn bây giờ |
| Bố mẹ ly hôn (ngoài đời không) | Mộng ngược: bố mẹ gắn bó | Sợ cái nền ổn định bị lung lay; có thay đổi lớn trong nhà |
| Bố mẹ bỏ đi, để mình lại | Lo xa cách | Cảm giác bị bỏ rơi, phải tự lập quá sớm hoặc quá đột ngột |
| Bố mẹ già yếu, dắt nhau đi | Nhắc con cháu báo hiếu | Lo cho tuổi già của bố mẹ; tự hỏi ai sẽ chăm |
| Bố mẹ đã mất cùng về nhà | Ông bà về thăm con cháu | Nhớ cả một nếp nhà; thường gần giỗ, Tết, khi có việc lớn |
| Bố mẹ trẻ như hồi mình còn nhỏ | Nhớ thương, có chuyện vui | Nhớ tuổi thơ; so sánh mình với bố mẹ ở cùng độ tuổi |
| Mình trở thành bố/mẹ của chính bố mẹ | Đảo vai, con cháu gánh vác | Hay gặp khi bạn bắt đầu chăm bố mẹ ốm, đảo vai trò trong nhà |
Dòng cuối là một giấc mơ đặc trưng của tuổi trung niên: thấy mình bế bố như bế con, dỗ mẹ như dỗ trẻ. Đó là cách tâm trí ghi nhận một sự đảo vai có thật, khi người con trở thành người chăm sóc. Cảm giác lạ lẫm, thậm chí khó chịu trong giấc mơ ấy là bình thường.
Mơ thấy bố mẹ cãi nhau: khi ký ức tuổi nhỏ quay lại
Nhiều người lớn lên trong ngôi nhà bố mẹ hay cãi nhau. Lớn rồi, có gia đình riêng rồi, họ vẫn mơ thấy cảnh cũ: tiếng bát vỡ, mình nấp sau cánh cửa. Giấc mơ thường quay lại khi chính họ đang có căng thẳng với vợ chồng, hoặc khi tiếng cãi nhau ở nhà hàng xóm gợi lại.
Dân gian khuyên giữ hoà khí; tâm lý học gợi ý nhìn rộng hơn. Những gì trẻ em chứng kiến trong nhà có ảnh hưởng lâu dài đến cách người lớn ứng xử trong quan hệ thân mật, điều mà nhiều trường phái trị liệu gia đình đều nhấn mạnh. Giấc mơ có khi là cách tâm trí hỏi: mình có đang lặp lại khuôn mẫu ấy không, hay mình đang sợ lặp lại.
Nếu bố mẹ ngoài đời đang thật sự xung đột, giấc mơ phản ánh đúng sự căng thẳng ấy. Người con trưởng thành có thể lắng nghe từng người, nhưng không nên ôm vai "trọng tài" quá sức. Nếu xung đột có bạo lực, sự an toàn của người trong nhà đặt lên trước: tìm người thân tin cậy, chính quyền địa phương, hoặc đường dây hỗ trợ phòng chống bạo lực gia đình.
Mơ thấy bố mẹ già yếu: câu hỏi "ai sẽ chăm" của người con
Khi bố mẹ bước vào tuổi bảy mươi, tám mươi, người con, nhất là con đi làm xa hay con một, bắt đầu mơ thấy bố mẹ dắt nhau đi chậm chạp, ngồi một mình trong căn nhà vắng, gọi mà con không về kịp. Dân gian đọc là lời nhắc báo hiếu; tâm lý học đọc là nỗi lo có thật về một giai đoạn sắp tới.
Giấc mơ này thường không cần giải; nó cần được biến thành kế hoạch. Anh chị em đã bàn chuyện ai ở gần, ai đóng góp chi phí, ai đưa bố mẹ đi khám định kỳ chưa? Bố mẹ có bảo hiểm y tế, sổ khám bệnh, thuốc men được ghi lại rõ ràng không? Nhà có tay vịn ở nhà tắm, đèn ngủ ở lối đi để tránh ngã đêm không? Những việc cụ thể ấy làm nỗi lo có chỗ đặt xuống, và giấc mơ thường thưa đi theo.
Có người con mơ thấy bố mẹ già yếu rồi cảm thấy tội lỗi vì "đã nghĩ đến chuyện bố mẹ mất". Không cần tội lỗi. Nghĩ trước cho người mình thương là một phần của tình thương, và giấc mơ chỉ là nơi nỗi nghĩ ấy hiện ra.
Mơ thấy bố mẹ đã mất cùng trở về
Thường đến vào những mốc của gia đình. Ngày giỗ, Tết, đám cưới con cái, ngày dọn về nhà mới, ngày cháu chào đời. Những dịp người ta mong "giá có bố mẹ ở đây" là những dịp giấc mơ hay đến. Nhiều gia đình coi đó là ông bà về chung vui, một niềm tin văn hoá ấm áp.
Bố mẹ trong mơ thường hoà thuận hơn ngoài đời. Có người kể bố mẹ lúc sống hay cãi nhau, nhưng trong mơ lại ngồi cạnh nhau hiền hoà. Tâm trí có xu hướng giữ lại hình ảnh mình mong muốn, và đó cũng là cách nó chữa lành một ký ức không trọn vẹn.
Không cần tìm thông điệp. Nếu bố mẹ không nói gì, chỉ ngồi đó, giấc mơ đã nói đủ: bạn đang nhớ. Không nên vì giấc mơ mà làm lễ tốn kém; nếu muốn tưởng nhớ, một mâm cơm giản dị và câu chuyện kể cho con cháu nghe đã là đủ.
Khi giấc mơ làm đau hơn là an ủi. Nếu mỗi lần mơ thấy bố mẹ đã mất là một lần tỉnh dậy khóc, mất ngủ, buồn kéo dài, đó là lúc nên tìm người chia sẻ: anh chị em, bạn bè, hoặc chuyên gia tâm lý. Nỗi đau mất cha mẹ có khi cần nhiều năm để lắng xuống.
Mơ thấy mình trở thành bố mẹ của chính mình
Một dạng giấc mơ lạ mà khá nhiều người kể: soi gương thấy mặt mình biến thành mặt bố, hoặc mình đang đứng trong bếp mắng con đúng giọng mẹ ngày xưa. Có người thấy mình mặc chiếc áo của bố, ngồi đúng chỗ bố hay ngồi, làm đúng việc bố hay làm.
Dân gian ít có cách đọc riêng cho giấc mơ này. Ở góc tâm lý, nó thường đến khi người mơ vừa bước vào một vai trò mà bố mẹ từng giữ: làm cha mẹ lần đầu, làm trưởng nhóm, làm chủ hộ, lo đám giỗ thay bố. Tâm trí "thử" vai mới bằng hình ảnh có sẵn gần nhất. Cảm xúc đi kèm cho biết nhiều điều: tự hào thì có thể bạn đang học được điều tốt từ bố mẹ, khó chịu thì có thể bạn sợ lặp lại điều mình từng không thích.
Không cần coi giấc mơ này là điềm. Nó là cơ hội để tự hỏi mình muốn giữ lại điều gì của bố mẹ, và muốn làm khác điều gì, nhất là khi đã có con.
Câu tự hỏi khi mơ thấy bố mẹ
Với giấc mơ có cả bố lẫn mẹ, những câu dưới đây giúp nhìn vào "cái nhà" mà giấc mơ chỉ đến:
- Trong mơ bố mẹ đang ở ngôi nhà nào: nhà cũ, nhà hiện tại, hay một nơi lạ?
- Bạn đứng ở đâu trong cảnh đó: ở giữa, đứng ngoài, hay nấp sau cánh cửa?
- Gần đây gia đình bạn, hoặc gia đình nhỏ của bạn, có thay đổi gì lớn?
- Bạn có đang thấy mình giống bố hoặc mẹ ở điểm nào khiến bạn khó chịu, hay tự hào?
- Anh chị em trong nhà đã nói chuyện với nhau về tuổi già của bố mẹ chưa?
Câu thứ hai thường tiết lộ nhiều nhất. Người đứng ngoài cửa trong giấc mơ hay là người đang cảm thấy mình không được hỏi ý kiến trong chuyện nhà; người đứng giữa hay là người đang gánh vai hoà giải.
Câu thứ tư cũng đáng dừng lại. Đến một tuổi nào đó, nhiều người giật mình thấy mình nói đúng câu bố từng nói, cau mày đúng kiểu mẹ từng cau. Giấc mơ có bố mẹ đứng cạnh nhau hay đến đúng giai đoạn ấy, như một cách tâm trí đặt hai thế hệ cạnh nhau để so.
Khi nào nên để ý thật
Giấc mơ về bố mẹ, kể cả giấc mơ buồn, phần lớn là bình thường. Nên để ý khi ác mộng về gia đình lặp lại nhiều tuần, khi giấc mơ làm sống lại những cảnh bạo lực, bỏ rơi thời nhỏ, hoặc khi bạn sợ ngủ, cáu gắt, mất tập trung kéo dài. Những ký ức tuổi thơ khó khăn có thể được chuyên gia tâm lý giúp xử lý, và việc đi tìm giúp đỡ là việc chăm sóc bản thân chứ không phải yếu đuối.
Với người đang chăm bố mẹ già bệnh, giấc mơ chập chờn, mệt mỏi, dễ khóc là tín hiệu kiệt sức của người chăm. Hãy chia việc với anh chị em, nhờ người hỗ trợ, nghỉ ngơi định kỳ. Nếu bố mẹ có dấu hiệu bệnh thật như ngã nhiều, quên nhiều, ăn kém, sụt cân, hãy đưa đi khám thay vì chờ giấc mơ "báo".
Trẻ em trong nhà mơ thấy bố mẹ cãi nhau, ly hôn thường là do cảm nhận được căng thẳng có thật. Không cần hỏi dồn con mơ gì, chỉ cần trấn an, và quan trọng hơn là giữ cho con không phải chứng kiến những trận cãi vã lớn.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy bố mẹ ly hôn trong khi bố mẹ vẫn hoà thuận là sao?
Thường là nỗi sợ cái nền ổn định bị lung lay, hay gặp khi chính bạn có thay đổi lớn như lấy vợ chồng, chuyển nhà, đổi việc. Dân gian theo lối mộng ngược còn hiểu là bố mẹ gắn bó. Không có cơ sở để coi đây là lời báo trước.
Mơ thấy bố mẹ đã mất về thăm có ý nghĩa gì?
Trong văn hoá Việt, nhiều gia đình coi đây là ông bà về thăm con cháu, nhất là gần ngày giỗ, Tết, việc lớn. Ở góc tâm lý, đó là nỗi nhớ và ký ức về nếp nhà được gợi lại. Cả hai cách nhìn đều có thể giữ, miễn là không biến giấc mơ thành áp lực.
Mơ thấy bố mẹ già yếu thì nên làm gì?
Không cần làm lễ. Nên biến nỗi lo thành việc cụ thể: hỏi thăm sức khoẻ, đưa bố mẹ khám định kỳ, bàn với anh chị em chuyện chăm sóc, sửa nhà cho an toàn với người già. Giấc mơ thường thưa đi khi nỗi lo đã có kế hoạch.
Vì sao đã có gia đình riêng mà vẫn hay mơ về nhà bố mẹ?
Ngôi nhà tuổi thơ là nơi tâm trí gắn với cảm giác an toàn đầu tiên. Khi gia đình riêng nhiều áp lực, giấc mơ hay quay về đó như một chỗ nghỉ. Điều này bình thường và không có nghĩa bạn không hạnh phúc với gia đình hiện tại.
Mơ thấy bố mẹ mắng cả hai cùng lúc có phải mình làm sai điều gì?
Không nhất thiết. Giấc mơ thường mượn hình ảnh bố mẹ để diễn cảm giác bị đánh giá mà bạn đang có ở nơi khác, như chỗ làm. Nếu bạn đang có quyết định khiến bố mẹ không vui, giấc mơ có thể phản ánh nỗi áy náy ấy, nhưng không phán bạn đúng hay sai.