Mơ thấy tóc là một trong những giấc mơ cơ thể được tra cứu nhiều nhất, vì tóc gắn với ba điều người ta hay lo: tuổi tác, vẻ ngoài và sự thay đổi. Mơ tóc bạc trắng thường đi cùng nỗi lo về thời gian, về cha mẹ già hay sự kiệt sức; mơ rụng tóc từng nắm thường gắn với cảm giác mất kiểm soát; mơ cắt tóc thường xuất hiện quanh những lúc muốn khép lại một chương đời, bắt đầu một chương mới.
Dân gian Việt coi "cái răng cái tóc là góc con người", nên giải mộng truyền miệng có nhiều lời về tóc: tóc dài mượt là sung túc, thọ; tóc rụng là lo hao tổn, lo cho người thân; tóc bạc có khi được hiểu là sống lâu, có khi là lo nghĩ. Đó là cách hiểu truyền miệng, không có cơ sở để coi là lời báo trước. Bài này đi qua từng biến thể, kèm câu tự hỏi và lúc nào chuyện rụng tóc thật nên được bác sĩ xem.
Tóc trong văn hoá Việt: vì sao giấc mơ về tóc được giải nhiều đến vậy
Câu "cái răng cái tóc là góc con người" cho thấy người Việt coi tóc là phần làm nên dáng vẻ và cả phẩm giá. Quan niệm Nho giáo "thân thể phát phu, thụ chi phụ mẫu" trong Hiếu kinh, nghĩa là thân thể, tóc da nhận từ cha mẹ, từng khiến việc cắt tóc trở thành chuyện hệ trọng; người xưa để tóc dài, búi tó, và việc "xuống tóc" mang ý nghĩa từ bỏ đời sống thường. Ca dao còn có câu "tóc mai sợi vắn sợi dài" để nói tình duyên vấn vương.
Từ lớp văn hoá ấy, giải mộng dân gian có nhiều lời về tóc. Tóc dài, đen, mượt được giải là sung túc, khoẻ mạnh; tóc rối là việc rối, lòng rối; tóc rụng là hao tổn, lo cho người thân; cắt tóc là đoạn tuyệt, thay đổi, có nơi còn kiêng; tóc bạc theo lối "mộng ngược" là sống lâu, theo lối khác là lo nghĩ quá mức. Các cách giải mâu thuẫn nhau là chuyện thường, vì mỗi vùng, mỗi sách lưu truyền một kiểu.
Đọc những lời giải ấy như kho văn hoá thì thú vị; đọc như lời phán thì dễ lo vô cớ. Không có cơ sở để coi giấc mơ về tóc là lời báo trước điều gì.
Tâm lý học nhìn giấc mơ về tóc thế nào
Tâm lý học giấc mơ không có bảng tra "tóc nghĩa là gì". Thay vào đó, nó hỏi tóc trong mơ đang làm gì và bạn cảm thấy gì. Theo thuyết liên tục gắn với Calvin Hall và G. William Domhoff, giấc mơ phản ánh mối bận tâm khi thức: người vừa đổi kiểu tóc, vừa phát hiện vài sợi bạc, vừa thấy tóc rụng nhiều khi gội, rất dễ mơ về tóc trong những đêm sau đó.
Tóc cũng là phần cơ thể ta kiểm soát được: cắt, nhuộm, uốn, buộc. Vì thế giấc mơ tóc rụng không ngăn được, tóc bị người khác cắt mất, tóc tự đổi màu, hay gắn với cảm giác mất quyền kiểm soát một điều gì đó trong đời. Ngược lại, giấc mơ chủ động cắt tóc ngắn thường đi cùng mong muốn thay đổi, làm mới, rũ bỏ.
Freud trong Giải mộng (1900) và Jung đều bàn về các biểu tượng cơ thể, nhưng những diễn giải ấy thuộc lịch sử ý tưởng, không phải kết quả đo lường. Cách tiếp cận dùng được hôm nay đơn giản hơn: tìm sự kiện thật một hai ngày trước giấc mơ, và gọi tên cảm xúc chính trong mơ.
Ví dụ giả định: một chị nhân viên văn phòng mơ thấy tóc mình bạc trắng ngay trong buổi họp, mọi người quay lại nhìn. Hôm trước chị vừa nhận thêm dự án thứ ba trong tháng và lần đầu thấy vài sợi bạc khi chải đầu. Giấc mơ ghép hai chuyện ấy lại thành một cảnh; nó nói về sự quá tải và nỗi ngại bị đánh giá, không nói gì về tương lai.
Bảng biến thể giấc mơ về tóc
Mỗi dòng là một cảnh hay gặp. Đọc cột tâm lý như câu hỏi, đối chiếu với chuyện đời thật của bạn:
| Tình huống trong mơ | Cách hiểu dân gian (truyền miệng) | Góc tâm lý |
|---|---|---|
| Tóc bạc trắng chỉ sau một đêm | Sống thọ, hoặc lo nghĩ quá độ | Kiệt sức, lo âu dồn nén; sợ thời gian trôi nhanh |
| Tóc rụng từng nắm khi chải, gội | Hao tổn, lo cho người thân | Cảm giác mất kiểm soát; hoặc đang thấy tóc rụng nhiều thật |
| Tự cắt tóc ngắn | Đoạn tuyệt, thay đổi | Muốn khép lại một chuyện, bắt đầu lại |
| Bị người khác cắt trộm tóc | Bị người khác làm hại | Bị ai đó quyết thay mình, xâm phạm ranh giới |
| Tóc dài mượt, ai cũng khen | Sung túc, khoẻ mạnh | Mong được nhìn nhận; tự tin về bản thân |
| Tóc rối không chải được | Việc rối ren | Nhiều việc chồng chéo chưa sắp xếp được |
| Thấy tóc cha mẹ bạc trắng | Lo cho cha mẹ | Nhận ra cha mẹ đang già; mong dành thêm thời gian cho họ |
| Gội đầu, tóc sạch thơm | Gột rửa điều xấu | Muốn làm mới, xả bỏ căng thẳng |
Hai dòng đầu dễ làm người ta lo nhất, nhưng cũng là hai dòng có lời giải đời thường nhất: vài tuần làm việc quá sức, một đợt tóc rụng sau ốm hay sau sinh, là đủ để não dựng những cảnh như vậy.
Cũng nên nhớ rằng giấc mơ hiếm khi giữ nguyên một biểu tượng. Tóc trong mơ có thể đổi từ dài sang ngắn, từ đen sang bạc ngay trong một cảnh, và người mơ thường nhớ nhất khoảnh khắc gây xúc động mạnh nhất. Khi đọc bảng, hãy chọn dòng gần với cảm xúc của bạn lúc tỉnh dậy hơn là dòng gần với hình ảnh. Một giấc mơ cắt tóc khiến bạn tiếc nuối khác hẳn một giấc mơ cắt tóc khiến bạn nhẹ người, dù cảnh có giống nhau đến đâu.
Khi giấc mơ rụng tóc đi cùng rụng tóc thật
Có những giai đoạn tóc rụng nhiều thật và thường làm người ta hoảng: vài tháng sau khi sinh con, sau một đợt ốm sốt cao, sau phẫu thuật, sau một biến cố lớn hay một đợt ăn kiêng quá mức. Kiểu rụng này thường đến muộn so với nguyên nhân vài tháng, nên người ta ít khi nối hai chuyện với nhau, và nỗi lo dễ lọt vào giấc mơ dưới dạng tóc rụng từng nắm, tóc trụi cả mảng.
Với nhiều người, kiểu rụng sau sinh hay sau ốm tự giảm dần theo thời gian. Nhưng tóc rụng còn nhiều nguyên nhân khác, và chỉ bác sĩ da liễu khám mới phân biệt được. Nếu tóc rụng thành mảng tròn, rụng kèm ngứa, đỏ, có vảy ở da đầu, kèm mệt mỏi, sợ lạnh, sụt cân hay rối loạn kinh nguyệt, hãy đi khám thay vì thử hết loại dầu gội này đến loại khác.
Cách chăm tóc nhẹ nhàng trong thời gian chờ: chải bằng lược thưa, hạn chế buộc chặt, hạn chế nhiệt và hoá chất mạnh, ăn uống đủ chất. Không nên tự dùng thuốc mọc tóc hay thực phẩm chức năng khi chưa được bác sĩ tư vấn.
Tóc bạc trong mơ và nỗi lo cho cha mẹ
Không ít người kể giấc mơ thấy mẹ hay bố tóc bạc trắng, ngồi một mình ở hiên nhà, rồi tỉnh dậy thấy nghẹn. Giấc mơ này hay đến sau một lần về quê thấy cha mẹ yếu hơn, sau cuộc điện thoại nghe giọng mẹ mệt, hay khi bản thân bước qua tuổi mà ngày xưa cha mẹ đã có cháu. Nó không báo trước điều gì; nó cho thấy bạn vừa nhận ra thời gian đang trôi với những người mình thương.
Dân gian có lối hiểu tóc bạc trong mơ là sống thọ, và nhiều người chọn tin như vậy để yên lòng; đó là lựa chọn văn hoá dễ hiểu. Cách đáp lại giấc mơ thiết thực hơn là dành thời gian: gọi điện thường hơn, đưa cha mẹ đi khám sức khoẻ định kỳ nếu họ đã lớn tuổi, hỏi chuyện ngày xưa của cha mẹ khi còn có thể hỏi. Giấc mơ đã làm xong việc của nó khi nó khiến bạn nhấc máy.
Câu tự hỏi sau giấc mơ về tóc
Ghi nhanh vài dòng ngay khi thức dậy:
- Mấy ngày qua mình có để ý tóc mình nhiều hơn thường lệ không: thấy tóc bạc, tóc rụng, vừa cắt, nhuộm?
- Trong mơ, ai là người làm gì với tóc mình: mình tự làm hay người khác làm?
- Mình đang muốn khép lại chuyện gì, bắt đầu chuyện gì?
- Có điều gì mình cảm thấy đang tuột khỏi tay, không kiểm soát được?
- Gần đây mình có lo cho sức khoẻ cha mẹ, người lớn tuổi trong nhà không?
- Cảm xúc khi tỉnh dậy là sợ, tiếc, nhẹ nhõm hay háo hức?
Nếu câu trả lời xoay quanh một thay đổi bạn đang muốn, giấc mơ cắt tóc có khi là tín hiệu tốt: tâm trí đã sẵn sàng. Nếu xoay quanh nỗi lo cho cha mẹ, một bữa cơm, một cuộc gọi là cách đáp lại giấc mơ thiết thực nhất.
Khi nào nên để ý thật
Giấc mơ không báo bệnh, và mơ tóc bạc không có nghĩa là bạn sắp ốm. Điều đáng để ý là những thay đổi thật: tóc rụng nhiều kéo dài nhiều tháng, rụng thành mảng, da đầu viêm ngứa, tóc bạc sớm kèm các thay đổi sức khoẻ khác. Những điều này nên được bác sĩ da liễu hoặc nội khoa khám.
Về phía tâm lý, nên tìm hỗ trợ khi giấc mơ rụng tóc, trụi tóc lặp lại nhiều đêm khiến bạn sợ ngủ, khi bạn soi gương kiểm tra tóc hàng giờ mỗi ngày, hoặc khi có thói quen tự giật, nhổ tóc lúc căng thẳng mà không dừng được. Đó là những vấn đề có cách hỗ trợ hiệu quả, và không ai nên phải xấu hổ vì chúng.
Người đang điều trị bệnh nặng có thể rụng tóc do điều trị; giấc mơ về tóc trong giai đoạn này là phản ứng rất con người trước những thay đổi lớn. Chia sẻ với đội ngũ điều trị, với người thân, hay với nhóm người cùng hoàn cảnh thường giúp nhẹ lòng hơn mọi lời giải mộng.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy tóc bạc trắng là điềm tốt hay xấu?
Dân gian có hai cách hiểu ngược nhau: sống thọ hoặc lo nghĩ quá mức. Đó đều là truyền miệng, không có cơ sở để coi là lời báo trước. Góc tâm lý gợi ý nhìn vào sự kiệt sức, nỗi lo về thời gian hay về cha mẹ đang già.
Mơ rụng tóc có phải sắp mất người thân không?
Không có cơ sở cho cách hiểu này. Giấc mơ rụng tóc thường gắn với cảm giác mất kiểm soát hoặc với việc tóc đang rụng nhiều thật. Nếu nó làm bạn lo cho người thân, hãy hỏi thăm họ; đó là phản hồi hợp lý nhất với giấc mơ.
Mơ thấy mình cắt tóc ngắn có ý nghĩa gì?
Dân gian gắn cắt tóc với đoạn tuyệt, thay đổi. Góc tâm lý cũng nhìn theo hướng đó: mong khép lại một chuyện và bắt đầu lại. Nếu bạn đang cân nhắc một thay đổi lớn, giấc mơ có thể chỉ cho thấy tâm trí đang bận với nó.
Sau sinh tóc rụng nhiều và hay mơ trụi tóc thì có sao không?
Rụng tóc vài tháng sau sinh khá thường gặp và nhiều người thấy giảm dần theo thời gian. Giấc mơ chỉ phản ánh nỗi lo ấy. Nếu tóc rụng thành mảng, kéo dài, hoặc kèm mệt mỏi, sợ lạnh, hãy đi khám để được tư vấn đúng.
Mơ bị người khác cắt trộm tóc nghĩa là gì?
Dân gian coi là bị người làm hại. Góc tâm lý gợi ý xem có ai đang quyết thay bạn, xâm phạm ranh giới của bạn không. Người cầm kéo trong mơ thường gợi tới một người hoặc một vai trò cụ thể ngoài đời.
Có nên kiêng cắt tóc sau khi mơ thấy tóc rụng không?
Không cần. Kiêng cắt tóc vào ngày này ngày kia là tục lệ truyền miệng, không liên quan đến giấc mơ. Nếu tóc đang yếu, cắt tỉa phần ngọn hư tổn và chăm tóc nhẹ nhàng còn có ích hơn.