Người đang đau khớp, đang sốt, khát hay bị lạnh mà mơ thấy nước thì phần lớn là cơ thể đang "nói" vào giấc mơ. Miệng khô thành giấc mơ uống nước mãi không đã; chăn tuột khỏi chân thành giấc mơ lội dòng nước lạnh; khớp gối nhức thành giấc mơ bước trong nước sâu, chân nặng như đeo đá. Bộ não đang ngủ vẫn nhận một phần tín hiệu từ cơ thể và dệt chúng thành hình ảnh gần gũi nhất, mà nước là hình ảnh gần gũi bậc nhất.
Dân gian Việt thì đọc giấc mơ thấy nước theo màu và dáng của nước: nước trong được coi là lành, nước đục, nước dâng ngập là điều phiền muộn, người ốm mơ nước trong được hiểu là sắp nhẹ bệnh. Đó là cách hiểu truyền miệng, không có cơ sở để coi là lời báo trước. Bài này đặt hai cách nhìn cạnh nhau, kèm bảng các biến thể hay gặp, câu tự hỏi khi tỉnh dậy và những dấu hiệu cho thấy nên đi khám vì cơ thể chứ không phải vì giấc mơ.
Khi cơ thể khó chịu, giấc mơ mượn hình ảnh nước
Giấc ngủ không cắt đứt hẳn não khỏi cơ thể. Trong giai đoạn ngủ mơ (giấc ngủ REM, được Aserinsky và Kleitman mô tả năm 1953), não vẫn nhận tín hiệu nhiệt độ, áp lực bàng quang, cảm giác khô họng, cơn đau âm ỉ. Thay vì đánh thức ta dậy ngay, não thường "kể" những tín hiệu đó thành một cảnh trong mơ. Thí nghiệm của William Dement và Edward Wolpert năm 1958 là ví dụ kinh điển: xịt vài giọt nước lạnh lên da người đang ngủ mơ, một phần người được đánh thức sau đó kể lại giấc mơ có mưa, có nước nhỏ giọt, có ai đó té nước.
Sigmund Freud trong cuốn Giải mộng (1900) cũng kể giấc mơ của chính ông: tối ăn mặn, đêm mơ thấy mình uống từng ngụm nước mát, rồi tỉnh dậy vì khát thật. Ông gọi đó là kiểu giấc mơ "cho tiện", giúp người ngủ ngủ thêm một lúc trước khi phải dậy đi uống nước. Cách gọi của Freud là lịch sử ý tưởng, nhưng hiện tượng thì ai cũng từng gặp.
Người đang ốm hội đủ mọi điều kiện để mơ thấy nước: sốt rồi vã mồ hôi nên chăn gối ẩm; thở bằng miệng vì nghẹt mũi nên khô họng; uống thuốc, uống nước nhiều nên phải dậy đi tiểu; đau khớp nên trở mình liên tục, ngủ chập chờn và nhớ giấc mơ nhiều hơn bình thường. Hình ảnh nước vì thế không phải "điềm" gắn với bệnh, mà là cách não ghép những cảm giác rời rạc ấy thành một câu chuyện.
Dân gian đọc giấc mơ thấy nước thế nào
Trong cách giải mộng truyền miệng của người Việt, nước là một trong những hình ảnh được bàn nhiều nhất. Nước trong, nước chảy êm thường được coi là dấu hiệu yên ổn, công việc trôi chảy; nước đục, nước bùn, nước dâng ngập nhà bị coi là chuyện rắc rối, lo nghĩ. Một số cách giải còn gắn nước với tiền của, theo lối nói "nước là của", nên mơ nước tràn vào nhà được đọc là của vào, mơ nước rút là của đi.
Riêng với người ốm, có cách hiểu rằng mơ thấy mình tắm nước trong, uống nước mát là bệnh sắp lui, còn mơ chìm trong nước đục là bệnh còn dây dưa. Cách hiểu này dễ được người bệnh đón nhận vì nó cho một chút hy vọng, và quả thật lúc vừa hạ sốt, người ta hay mơ những cảnh dễ chịu hơn. Nhưng quan hệ ở đây đi theo chiều ngược lại: cơ thể dễ chịu hơn nên giấc mơ dễ chịu hơn, chứ giấc mơ không báo trước bệnh sẽ khỏi.
Các sách giải mộng phổ biến trên thị trường cũng không thống nhất với nhau về nước: bản này nói nước lớn là lộc, bản kia nói nước lớn là hoạ. Khi hai lời giải ngược nhau cùng tồn tại hàng trăm năm, đó là dấu hiệu nên đọc chúng như một phần văn hoá kể chuyện, không phải như lời phán. Người đang ốm càng không nên để một giấc mơ làm mình lo thêm hay chủ quan bỏ thuốc.
Các biến thể của giấc mơ thấy nước khi đang ốm
Bảng dưới gom những cảnh hay gặp ở người đang đau khớp, sốt, cảm lạnh hoặc mất ngủ vì đau. Cột thứ ba là gợi ý để soi lại cơ thể và tâm trạng, không phải đáp án:
| Tình huống trong mơ | Cách hiểu dân gian (truyền miệng) | Góc tâm lý và cơ thể |
|---|---|---|
| Uống nước mãi mà không hết khát | Thiếu thốn, mong mỏi chưa được đáp ứng | Khô miệng thật do sốt, thở bằng miệng, phòng có quạt hoặc điều hoà thổi thẳng |
| Lội nước lạnh, nước ngập đến đầu gối | Gặp trở ngại, việc đi lại khó khăn | Chân bị lạnh vì tuột chăn; khớp gối đau làm não ghép thành cảm giác chân nặng |
| Nước dột từ mái xuống giường | Trong nhà có chuyện phiền | Mồ hôi đêm làm gối ẩm; lo lắng chuyện trong nhà khi mình đang nằm một chỗ |
| Ngâm mình trong nước ấm, thấy dễ chịu | Bệnh sắp lui, được nghỉ ngơi | Cơ thể vừa ấm lại hoặc cơn đau vừa dịu; mong được thả lỏng |
| Nước đục, bùn kéo chân không bước được | Việc dây dưa, khó dứt | Cảm giác bất lực khi ốm lâu, cử động khó; cơ cứng sau nằm lâu một tư thế |
| Đi tìm chỗ có nước chảy, nhà vệ sinh mãi không thấy | Việc gấp chưa giải quyết được | Bàng quang đầy; người uống nhiều nước hoặc dùng thuốc lợi tiểu theo đơn hay gặp |
| Nước dâng vào nhà khi mình đang nằm | Biến động lớn trong gia đình | Cảm giác bị bủa vây, không chủ động được khi bệnh khiến mình phụ thuộc người khác |
Điểm chung của cả bảy cảnh là cảm giác cơ thể đi trước, câu chuyện đi sau. Cùng một giấc mơ nước lạnh, người đang cảm sốt và người khoẻ mạnh nằm điều hoà quá lạnh đều có thể gặp; khác nhau chỉ ở chỗ người ốm nhớ giấc mơ rõ hơn vì hay thức giấc giữa chừng.
Riêng với người đau khớp: vì sao đêm hay chập chờn và mơ nhiều
Người đau khớp thường kể rằng cơn nhức hay nặng về đêm và gần sáng, khi nằm yên lâu, khớp cứng lại. Mỗi lần trở mình thấy đau là một lần thức giấc ngắn, có khi chỉ vài giây và sáng ra không nhớ. Nhưng chính những lần thức giấc ấy làm người ta nhớ giấc mơ nhiều hơn, vì giấc mơ chỉ được ghi vào trí nhớ khi ta tỉnh dậy ngay sau nó. Vì thế người đau khớp hay có cảm giác "đêm nào cũng mơ", trong khi thực ra ai cũng mơ nhiều lần mỗi đêm, chỉ là không nhớ.
Nhiều người đau khớp cũng nói trời ẩm, trở lạnh là khớp nhức hơn. Các nghiên cứu về thời tiết và đau khớp cho kết quả chưa thống nhất, nhưng cảm giác lạnh ẩm thì rất thật, và nó dễ đi vào giấc mơ dưới dạng mưa, nước lạnh, lội ruộng. Một vài thói quen đơn giản giúp giảm những lần thức giấc: giữ ấm vùng khớp đau khi ngủ, kê gối đỡ dưới đầu gối hoặc giữa hai gối nếu thấy dễ chịu, uống nước rải đều trong ngày thay vì dồn vào buổi tối, đi vệ sinh trước khi lên giường.
Thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm là chuyện của bác sĩ điều trị. Nếu đêm nào cũng thức giấc vì đau, hãy kể với bác sĩ đúng như vậy, kể cả chuyện mơ nhiều và ngủ dậy mệt; đó là thông tin có ích cho việc điều chỉnh cách điều trị, không phải chuyện vặt.
Người chăm người ốm cũng hay mơ thấy nước
Một nhóm ít được để ý là người nằm cạnh, người chăm bệnh. Con chăm mẹ đau khớp, vợ chăm chồng sốt, cha mẹ thức canh con ho đêm: họ dậy đắp chăn, lấy nước, đỡ người bệnh đi vệ sinh nhiều lần mỗi đêm. Giấc ngủ của họ bị cắt vụn không kém người ốm, nên họ cũng nhớ nhiều giấc mơ, và nội dung thường xoay quanh đúng những việc họ làm: rót nước mãi không đầy cốc, chậu nước đổ tràn, đi tìm nước giữa đêm mà vòi khô.
Ở người chăm bệnh, giấc mơ thấy nước ít liên quan đến cơ thể mình mà gắn với trách nhiệm và sự căng thẳng kéo dài. Cảm giác "làm mãi không xong" trong mơ là bản sao của cảm giác ban ngày. Nếu bạn đang ở vai trò này, giấc mơ là lời nhắc rằng chính bạn cũng cần được nghỉ: thay ca với người khác trong nhà một hai đêm mỗi tuần, ngủ bù một giấc ngắn buổi trưa, và nói thật với người thân khi mình đã quá sức. Người chăm bệnh kiệt sức thì người bệnh cũng khó được chăm tốt.
Câu tự hỏi khi vừa tỉnh dậy sau giấc mơ thấy nước
Thay vì tra ngay "mơ thấy nước là điềm gì", hãy dành một phút hỏi lại mấy câu dưới đây. Câu trả lời thường giải thích giấc mơ nhanh hơn mọi cuốn sách:
- Lúc tỉnh dậy, miệng mình có khô không, người có ướt mồ hôi không, chân có lạnh không?
- Mình có đang mót tiểu không, tối qua có uống nhiều nước hay uống thuốc gì theo đơn không?
- Khớp nào đang đau nhất, và trong mơ phần cơ thể đó có đang chịu nặng, bị nước kéo hay ngâm lạnh không?
- Cảm xúc chính trong giấc mơ là gì: dễ chịu, sợ hãi, bất lực hay sốt ruột?
- Một hai ngày trước mình có lo chuyện gì gắn với việc nằm một chỗ, phải nhờ người khác, chi phí chữa bệnh không?
- Giấc mơ này có lặp lại nhiều đêm không, và có làm mình sợ đi ngủ không?
Nếu câu trả lời nghiêng về cơ thể, giấc mơ đã nói xong điều nó cần nói: mình đang khát, lạnh hoặc đau. Nếu nghiêng về cảm xúc, đó là lúc nên chia sẻ nỗi lo với người thân thay vì giữ một mình.
Khi nào nên để ý thật: lý do là cơ thể, không phải giấc mơ
Giấc mơ không báo bệnh. Nhưng có những triệu chứng thường đi kèm các đêm mơ thấy nước mà bạn không nên bỏ qua:
- Khát nhiều, tiểu đêm nhiều lần kéo dài nhiều ngày, kèm mệt hoặc sụt cân không rõ lý do: nên đi khám để bác sĩ cho xét nghiệm phù hợp.
- Khớp sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội đột ngột, hoặc đau khớp kèm sốt: cần khám sớm, không tự xoa bóp hay đắp lá.
- Đổ mồ hôi đêm nhiều đến ướt áo, sốt kéo dài nhiều ngày: đi khám, mang theo ghi chép nhiệt độ nếu có.
- Đau khiến mất ngủ gần như mỗi đêm, ban ngày buồn ngủ, khó tập trung: báo bác sĩ điều trị để điều chỉnh.
- Ác mộng lặp lại, sợ đi ngủ, tâm trạng chùng xuống kéo dài: nên nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
Trong mọi trường hợp, đừng tự ngưng hay tự thêm thuốc vì một giấc mơ, cũng đừng tin rằng giấc mơ thấy nước trong là dấu hiệu đã khỏi để bỏ tái khám.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy nước trong khi đang ốm có phải sắp khỏi bệnh không?
Dân gian cho rằng như vậy, nhưng đây là cách hiểu truyền miệng, không có cơ sở để coi là lời báo trước. Thường thì khi vừa hạ sốt, cơ thể dễ chịu hơn nên giấc mơ cũng dễ chịu hơn. Việc bệnh tiến triển thế nào phải dựa vào triệu chứng và ý kiến bác sĩ.
Vì sao đang ốm lại nhớ giấc mơ rõ hơn lúc khoẻ?
Khi ốm, người ta hay thức giấc giữa đêm vì đau, sốt, khát hoặc đi vệ sinh. Giấc mơ chỉ được nhớ khi ta tỉnh dậy ngay sau nó, nên càng nhiều lần thức giấc thì càng nhớ nhiều giấc mơ. Không phải người ốm mơ nhiều hơn, mà là nhớ nhiều hơn.
Mơ thấy nước đục, nước ngập nhà có phải điềm xấu không?
Một số cách giải dân gian coi nước đục là chuyện phiền, nhưng các sách giải mộng cũng không thống nhất với nhau. Góc tâm lý gợi ý xem mình có đang thấy bị bủa vây, bất lực hay lo chuyện gia đình không. Không nên coi đó là lời báo hoạ.
Có nên uống nhiều nước trước khi ngủ để đỡ mơ khát không?
Uống dồn nhiều nước buổi tối dễ khiến phải dậy đi tiểu, lại làm giấc ngủ đứt quãng. Cách hợp lý hơn là uống rải đều trong ngày, để sẵn một cốc nước nhỏ đầu giường và giữ phòng ngủ không quá khô. Người đang có bệnh cần hạn chế nước thì làm theo dặn dò của bác sĩ.
Đau khớp về đêm làm mơ nhiều thì có cần uống thuốc ngủ không?
Không nên tự dùng thuốc ngủ. Mất ngủ do đau cần được giải quyết từ chỗ đau, và điều đó thuộc về bác sĩ điều trị. Hãy kể rõ với bác sĩ chuyện đêm thức giấc nhiều lần vì đau để được điều chỉnh, thay vì tự mua thuốc.
Mơ thấy nước có liên quan gì đến con số may mắn không?
Không. Trang này không đưa con số nào cho bất kỳ giấc mơ nào. Giấc mơ thấy nước khi đang ốm nói nhiều về cảm giác cơ thể và tâm trạng của bạn trong những ngày mệt mỏi, và chỉ nên được đọc theo hướng đó.