Mơ thấy quan hệ thân mật với người yêu là một giấc mơ rất bình thường ở người trưởng thành, và phần nhiều nói về sự gần gũi, tin cậy, gắn bó hơn là chỉ chuyện thể xác. Dân gian Việt hiếm khi bàn công khai về giấc mơ này; những lời giải lưu truyền thường hiểu là tình cảm đang mặn nồng, hoặc nhắc hai người quan tâm nhau hơn. Đó là cách hiểu truyền miệng, chỉ để tham khảo.
Tâm lý học coi giấc mơ có yếu tố thân mật là một phần quen thuộc của đời sống giấc mơ người lớn. Nó có thể đến từ nỗi nhớ khi xa nhau, từ một ngày tình cảm gần gũi, từ mong muốn được thấu hiểu, hoặc đơn giản từ những thay đổi sinh lý tự nhiên trong giấc ngủ. Giấc mơ không phải hành động, và cũng không phải bằng chứng về mong muốn thầm kín nào cần phải lo.
Bài viết dành cho người đọc trưởng thành, giữ cách nói kín đáo và tập trung vào điều giấc mơ có thể gợi ra về mối quan hệ.
Giấc mơ thân mật là chuyện bình thường của người trưởng thành
Từ hệ mã hoá nội dung giấc mơ mà Calvin Hall và Robert Van de Castle công bố năm 1966, các nhà nghiên cứu đã đếm và phân loại hàng nghìn lời kể giấc mơ. Giấc mơ có yếu tố thân mật xuất hiện như một nhóm nội dung thường gặp, ở cả nam lẫn nữ, ở người độc thân lẫn người đã có đôi. Tỷ lệ cụ thể khác nhau tuỳ nghiên cứu và cách đếm, nhưng điểm chung là không có gì bất thường khi bạn thỉnh thoảng mơ như vậy.
Ngoài ra, giấc ngủ REM đi kèm những phản ứng sinh lý tự nhiên của cơ thể, xảy ra nhiều lần mỗi đêm ở người khoẻ mạnh và không phụ thuộc vào nội dung giấc mơ. Đôi khi não "kể chuyện" cho phù hợp với cảm giác cơ thể đó, đôi khi không. Điều này giúp hiểu vì sao giấc mơ thân mật có thể đến cả vào những giai đoạn bạn không hề nghĩ nhiều về chuyện ấy.
Biết những điều này giúp bạn bình thản hơn khi tỉnh dậy. Giấc mơ không đòi bạn phải xấu hổ hay giải thích với ai.
Thân mật trong mơ thường nói về sự gần gũi, không chỉ là thể xác
Khi được hỏi về cảm xúc trong giấc mơ, nhiều người không nhớ chi tiết mà nhớ cảm giác: được ôm, được che chở, được nhìn thấy, được tin. Đó là manh mối quan trọng. Giấc mơ thân mật với người yêu hay đến khi hai người xa nhau một thời gian, khi vừa làm lành sau một lần giận, khi sắp bước sang một mốc mới như dọn về ở chung hay cưới hỏi, hoặc khi một bên đang cảm thấy thiếu sự quan tâm.
Ngược lại, giấc mơ mà trong đó người yêu lạnh nhạt, quay đi, hay bị ai đó cắt ngang, thường phản ánh nỗi lo về sự xa cách. Có thể ngoài đời hai người đang bận rộn, ít trò chuyện, hoặc có một điều chưa nói ra. Giấc mơ không phán xét mối quan hệ; nó chỉ khuếch đại một cảm giác đang có mặt.
Một kiểu nữa đáng nhắc là giấc mơ trong đó bạn và người yêu chỉ nằm cạnh nhau, nắm tay, trò chuyện, không có gì hơn. Nhiều người kể đó là những giấc mơ dễ chịu nhất. Chúng cho thấy điều tâm trí tìm kiếm nhiều khi đơn giản là cảm giác có người ở bên, được yên tâm chìm vào giấc ngủ.
Giấc mơ thân mật ở từng chặng của một mối quan hệ
Mới yêu. Giai đoạn đầu, người ta nghĩ về nhau nhiều, nhắn tin cả ngày, nên giấc mơ có người yêu, kể cả giấc mơ thân mật, xuất hiện dày hơn là chuyện tự nhiên. Giấc mơ lúc này thường nhuốm cảm giác háo hức xen lẫn hồi hộp, phản ánh sự mới mẻ và cả nỗi lo không biết người kia có cùng cảm xúc.
Yêu xa. Hai người ở hai thành phố, hai nước, gặp nhau qua màn hình. Giấc mơ gần gũi khi ấy như một cách não bù đắp khoảng cách. Tỉnh dậy có thể thấy hụt hẫng; chia sẻ cảm giác nhớ nhung đó với người kia, theo cách hai người thoải mái, thường giúp cả hai thấy gần hơn.
Sống chung lâu năm. Khi nhịp sống đã quen, giấc mơ thân mật có khi lại hiếm, hoặc xuất hiện với một người lạ. Điều này không có nghĩa tình cảm phai nhạt, mà có thể là mong muốn một chút mới mẻ, một khoảng thời gian riêng cho hai người giữa bộn bề con cái, công việc.
Sau sinh con. Nhiều cặp vợ chồng trải qua giai đoạn ít gần gũi vì mệt mỏi, thiếu ngủ. Giấc mơ thân mật lúc này có thể phản ánh nỗi nhớ sự gắn bó trước kia, hoặc nỗi lo người kia thấy bị bỏ rơi. Nói chuyện cởi mở, kiên nhẫn với nhau là điều quan trọng hơn giải nghĩa giấc mơ.
Các biến thể của giấc mơ thân mật
Mỗi tình huống gợi một khía cạnh khác. Cột dân gian là cách hiểu truyền miệng, để tham khảo:
| Tình huống trong mơ | Cách hiểu dân gian | Góc nhìn tâm lý |
|---|---|---|
| Gần gũi người yêu hiện tại, cảm giác ấm áp | Tình cảm mặn nồng, bền chặt | Cảm giác an toàn, gắn bó; hoặc nỗi nhớ khi đang xa nhau |
| Người yêu lạnh nhạt, quay đi | Tình cảm có lúc nguội | Lo bị xa cách; mong được quan tâm nhiều hơn |
| Bị ai đó bắt gặp, cắt ngang | Chuyện riêng dễ bị dị nghị | Lo về sự riêng tư; áp lực từ gia đình hay người xung quanh |
| Thân mật với người lạ không rõ mặt | Sắp có duyên mới | Thường tượng trưng cho một phẩm chất mình mong có, không phải một người cụ thể |
| Thân mật với người không nên nghĩ tới | Lòng còn vương vấn | Thường là sự ngưỡng mộ, gần gũi trong công việc, bị giấc mơ trộn lẫn; không nói lên ý định |
| Thân mật với người yêu cũ | Chuyện cũ chưa dứt | Ký ức được gợi lại; không mặc nhiên là còn tình cảm |
| Người yêu ở xa, gần gũi qua giấc mơ | Hai người đang nhớ nhau | Não bù đắp khoảng cách; nỗi nhớ được "sống" một lần |
Giấc mơ với người yêu cũ, hay với một người bạn mến mộ, đã có bài riêng ở mục mơ thấy người yêu và bạn bè của trang; ở đây chỉ cần nhớ rằng nhân vật trong giấc mơ thân mật thường đại diện cho một cảm xúc hay một phẩm chất, nhiều hơn là bản thân con người đó.
Cảm giác có lỗi sau giấc mơ, và vì sao không cần thiết
Không ít người, nhất là người đã có gia đình, tỉnh dậy sau giấc mơ thân mật với một người khác mà thấy áy náy, thậm chí không dám nhìn bạn đời. Cảm giác ấy dễ hiểu, nhưng cần đặt lại cho đúng chỗ: giấc mơ là hoạt động tự phát của não khi ngủ, không do bạn chọn, và nội dung của nó thường lấy từ những người bạn gặp trong ngày, xáo trộn một cách ngẫu nhiên.
Nhiều nhà nghiên cứu theo thuyết liên tục nhận thấy ai xuất hiện trong mơ chủ yếu phụ thuộc vào việc bạn tiếp xúc với họ nhiều hay ít, chứ không phải bạn thầm mong gì ở họ. Một đồng nghiệp ngồi cạnh tám tiếng mỗi ngày đương nhiên dễ "lọt" vào giấc mơ hơn một người bạn ít gặp.
Nếu giấc mơ làm bạn băn khoăn, câu hỏi hữu ích là: mình đang thiếu điều gì trong mối quan hệ hiện tại, sự chú ý, sự mới mẻ, hay thời gian riêng cho hai người? Đó là điều hai người có thể cùng bàn và cùng làm.
Câu tự hỏi sau giấc mơ thân mật
Không cần kể lại chi tiết, chỉ cần trả lời cho chính mình:
- Cảm xúc chủ đạo trong mơ là ấm áp, lo lắng, áy náy, hay hụt hẫng?
- Gần đây hai người có đủ thời gian riêng, trò chuyện thật lòng với nhau không?
- Có điều gì mình mong người kia hiểu mà chưa nói ra?
- Người trong mơ có phẩm chất gì mình đang thiếu hoặc mong có: sự dịu dàng, tự tin, vô tư?
- Giấc mơ đến vào lúc nào: khi xa nhau, sau một lần giận, hay trước một bước quan trọng?
Có những cặp đôi kể giấc mơ cho nhau nghe như một cách mở lời để nói về nhu cầu của mình. Điều đó chỉ nên làm khi cả hai thoải mái và tin nhau; không cần ép mình chia sẻ những gì làm người kia tổn thương vô cớ.
Nếu đang độc thân, những câu hỏi trên vẫn dùng được: thay "người yêu" bằng mong muốn của bạn về một mối quan hệ. Giấc mơ thân mật khi chưa có ai thường nói về khao khát được gần gũi, được thấu hiểu, và đó là một mong muốn hoàn toàn chính đáng.
Khi nào nên để tâm thật
Phần lớn giấc mơ thân mật không có gì đáng lo. Nên để tâm khi giấc mơ gây khó chịu kéo dài: lặp lại nhiều đêm kèm lo âu, xấu hổ, làm bạn né tránh người yêu, hoặc gợi lại những trải nghiệm không mong muốn trong quá khứ. Với người từng trải qua tổn thương trong chuyện thân mật, những giấc mơ như vậy có thể là ký ức đau buồn quay lại, và gặp chuyên gia tâm lý là một bước đúng đắn.
Có một tình trạng hiếm gặp nữa là có hành vi trong lúc ngủ mà không nhớ khi tỉnh, được xếp vào nhóm rối loạn hành vi khi ngủ. Nếu bạn đời kể lại những chuyện như vậy, hãy gặp bác sĩ chuyên về giấc ngủ để được kiểm tra; đây là vấn đề y khoa có cách xử lý, không phải chuyện đáng ngại khi nói ra.
Ngoài ra, nếu giấc mơ khiến hai người nghi ngờ, ghen tuông, cãi nhau, thì vấn đề đã nằm ở sự tin cậy trong mối quan hệ chứ không còn ở giấc mơ. Một buổi nói chuyện bình tĩnh, hoặc gặp chuyên gia tư vấn hôn nhân gia đình, thường giúp hơn là tranh cãi xem giấc mơ "có nghĩa gì".
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy quan hệ với người yêu có phải tình cảm đang tốt không?
Dân gian hay hiểu theo hướng tình cảm mặn nồng, nhưng đó là truyền miệng. Về tâm lý, giấc mơ thường phản ánh sự gắn bó hoặc nỗi nhớ. Cảm giác trong mơ, ấm áp hay lo lắng, sẽ nói nhiều hơn bản thân cảnh tượng.
Đã có gia đình mà mơ thân mật với người khác có phải là ngoại tình trong tư tưởng?
Không. Giấc mơ là hoạt động tự phát của não, không do bạn chọn. Người xuất hiện trong mơ thường là người bạn gặp nhiều trong ngày. Hãy dùng giấc mơ như dịp nghĩ về điều mình mong trong hôn nhân, không phải lý do tự trách.
Vì sao có những giai đoạn mơ những giấc mơ này nhiều hơn?
Có thể do xa người yêu, căng thẳng, thay đổi nội tiết, ngủ không đều, hay những gì xem đọc trước khi ngủ. Giấc ngủ REM vốn đi kèm phản ứng sinh lý tự nhiên, nên những giai đoạn ngủ nhiều REM hơn cũng dễ có giấc mơ kiểu này.
Có nên kể giấc mơ thân mật cho người yêu nghe không?
Tuỳ mức độ tin cậy và thoải mái của hai người. Kể giấc mơ có người yêu trong đó có thể là một cách nói lời nhớ nhung. Với giấc mơ có người khác, cân nhắc kỹ, vì nó dễ gây hiểu lầm mà không mang ý nghĩa gì thật.
Mơ thân mật với người lạ không rõ mặt nghĩa là gì?
Người không rõ mặt thường tượng trưng cho một cảm xúc hay phẩm chất, không phải một người cụ thể. Bạn có thể đang mong cảm giác được quan tâm, được tự do, hoặc đang khám phá những phần mới của chính mình.
Giấc mơ thân mật có ảnh hưởng tới sức khoẻ không?
Bản thân giấc mơ không gây hại. Nếu giấc mơ làm bạn mất ngủ, lo âu kéo dài, gợi lại ký ức đau buồn, hoặc người bên cạnh thấy bạn có hành vi bất thường khi ngủ, hãy gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý để được tư vấn.