Mơ thấy em bé phần nhiều là giấc mơ về một điều mới đang cần được chăm, không phải lời báo sắp có con.
Câu ấy đúng với đa số giấc mơ, nhưng chỉ cần một chi tiết là nghĩa đổi hẳn. Em bé ngủ ngoan trong tay mình khác xa em bé khóc mãi không dỗ được; em bé của chính mình khác em bé không rõ của ai; bế em bé khác quên em bé ở chợ rồi hốt hoảng chạy tìm. Người đang mang thai, người đang mong con, người vừa nhận một dự án mới và một đứa trẻ tám tuổi có em bé sắp chào đời, mỗi người mơ cùng hình ảnh mà mang những nỗi lòng khác nhau.
Dân gian Việt thường đọc em bé theo hướng vui: em bé bụ bẫm, cười là nhà có tin mừng, có lộc mới. Em bé khóc, ốm thì nhắc lo toan. Những cách hiểu này là văn hoá truyền miệng, dễ thương nhưng không có cơ sở để coi là báo trước. Tâm lý học giấc mơ thì nhìn em bé như hình ảnh của sự khởi đầu, sự non nớt, và trách nhiệm chăm sóc. Bài riêng về mơ thấy con trai, con gái đã có trên trang; ở đây nói về em bé chưa biết đi, chưa rõ trai gái, nhiều khi chưa rõ của ai.
Năm chi tiết làm giấc mơ em bé đổi nghĩa
Em bé của ai. Em bé của mình gợi chuyện làm cha mẹ, mong con hoặc lo cho con. Em bé không rõ của ai, được ai đó trao vào tay, thường gợi một trách nhiệm bất ngờ, một việc mới không do mình chọn. Em bé của người khác, như con của bạn thân, hay gợi sự so sánh hoặc một sự gắn bó đang thay đổi.
Em bé đang làm gì. Ngủ ngoan, cười, bú no là hình ảnh yên. Khóc mãi, đỏ mặt, không dỗ được là hình ảnh của một việc đòi hỏi quá sức mình. Em bé ngồi dậy nói chuyện như người lớn là một chi tiết lạ, bàn ở dưới.
Bạn đang làm gì với em bé. Bế chặt, ru, cho bú gợi cảm giác được giao và đang lo được. Đặt em bé xuống rồi quên, đánh rơi, để lại ở đâu đó gợi nỗi sợ sơ suất, sợ không làm tròn.
Em bé ở đâu. Trong nhà mình, trong nôi quen là chuyện gần. Ở chợ, ở bến xe, trên sông, trong ngôi nhà lạ là chuyện của một nơi bạn chưa quen, một hoàn cảnh mới.
Cảm xúc khi tỉnh dậy. Ấm áp, nhẹ nhõm, hốt hoảng, tội lỗi. Đây là chi tiết quan trọng nhất, vì tâm lý học giấc mơ hiện đại coi cảm xúc là phần thật nhất của giấc mơ, còn hình ảnh chỉ là cái khung.
Em bé thật cần gì, và em bé trong mơ cần gì
Một em bé mới sinh ngủ phần lớn thời gian trong ngày, thức dậy theo những cơn đói ngắn, khóc là cách duy nhất để báo đói, ướt, lạnh, mệt. Em không tự lật người, không tự giữ ấm được; mọi thứ phụ thuộc vào người lớn ở cạnh. Ai từng chăm trẻ sơ sinh đều nhớ những đêm thức canh từng hơi thở.
Chính sự phụ thuộc hoàn toàn ấy làm em bé trở thành hình ảnh mạnh trong giấc mơ. Khi ngoài đời bạn có một điều gì đó non nớt, mới bắt đầu, phải chăm từng ngày mới sống được, tâm trí dễ vẽ nó thành em bé: một cửa hàng vừa mở, một mối quan hệ mới, một thói quen mới tập, một dự án được giao. Em bé khóc mãi trong mơ có thể là cửa hàng đang lỗ, là dự án bị dí tiến độ, là mối quan hệ đòi hỏi nhiều hơn mình tưởng.
Ngược lại, có những giấc mơ em bé mang cảm giác nhẹ nhõm: bế một em bé ngủ say, nghe hơi thở đều, tỉnh dậy thấy lòng yên. Giấc mơ ấy hay đến khi một việc mới vừa đi vào nề nếp, khi người mơ bắt đầu tin mình chăm được điều mình được giao.
Cách đọc này không thay được cách đọc trực tiếp. Người đang có con nhỏ mơ thấy em bé khóc thì phần lớn là chuyện em bé thật: thiếu ngủ, lo con ốm, nghe tiếng con khóc thật lọt vào giấc ngủ. Đừng tìm biểu tượng xa xôi khi điều gần nhất đã đủ để giải thích.
Mơ quên em bé ở đâu đó: giấc mơ của người đang ôm quá nhiều việc
Một biến thể được kể rất nhiều: mình đặt em bé xuống ghế ở quán, ở bến xe, rồi đi một đoạn mới giật mình nhớ ra, quay lại thì không thấy. Có người mơ để quên em bé trong cốp xe, trong ngăn tủ. Tỉnh dậy, tim còn đập mạnh và cảm giác tội lỗi kéo dài cả buổi sáng.
Giấc mơ này hay gặp ở cha mẹ trẻ trong những tháng đầu, khi họ vừa phải chăm con vừa đi làm lại, đầu óc luôn có cảm giác quên một việc gì. Nó cũng gặp ở người chưa có con nhưng đang ôm quá nhiều trách nhiệm cùng lúc. Em bé bị quên là hình ảnh của một việc quan trọng mà mình sợ đã bỏ sót. Thuyết mô phỏng mối đe doạ của Revonsuo gợi ý rằng giấc mơ hay tập dượt những tình huống nguy hiểm; quên em bé là một tình huống như vậy với người làm cha mẹ.
Không có cơ sở nào để coi đây là điềm xấu cho con. Nếu giấc mơ lặp lại, nó đang nói rằng bạn cần bớt việc hoặc chia việc, cần một cuốn sổ ghi việc để đầu óc không phải giữ hết, cần người hỗ trợ trông con. Với người mới sinh con mà buồn bã kéo dài, khóc nhiều, không còn hứng thú, khó gắn bó với em bé, hãy nói với bác sĩ: trầm cảm sau sinh là bệnh có thật, chữa được, và không phải lỗi của người mẹ.
Em bé biết nói và những giấc mơ kỳ lạ khác
Giấc mơ về em bé có những biến thể lạ, làm người mơ băn khoăn nhất:
- Em bé biết nói như người lớn. Dân gian một số nơi coi đây là đứa trẻ khôn, có lộc. Ở góc tâm lý, em bé nói ra điều gì thì đó thường là ý nghĩ của chính người mơ mượn một cái miệng ngây thơ để nói, kiểu "người lớn không dám nói thì để trẻ con nói".
- Em bé lớn rất nhanh trong vài phút. Hay gặp ở người đang lo con lớn quá nhanh, hoặc một việc mới tiến triển nhanh hơn mình theo kịp.
- Em bé tí hon, nằm gọn trong lòng bàn tay. Hình ảnh của một điều rất mong manh mà mình sợ làm hỏng.
- Nhặt được em bé bị bỏ rơi. Dân gian xưa có tích người nhặt được trẻ bị bỏ ở cổng chùa, nuôi lớn thành người có hiếu, nên nhiều người đọc là phúc. Ở góc tâm lý, nhặt em bé là nhận một trách nhiệm không ai giao, hay gặp ở người có tính hay ôm việc của người khác.
- Có hai, ba em bé cùng lúc. Thường là nhiều việc mới cùng đến, hoặc chuyện sinh đôi trong gia đình được nhắc đến gần đây.
Trẻ nhỏ cũng hay kể những giấc mơ kiểu này, nhất là em bé biết nói hay em bé tí hon. Với trẻ, đó thường là sản phẩm của truyện tranh, phim hoạt hình đã xem, hoặc của chuyện người lớn bàn tán về một em bé sắp chào đời trong họ. Cha mẹ chỉ cần nghe và hỏi con thấy vui hay sợ.
Với giấc mơ lạ, câu hỏi "chuyện này giống điều gì trong đời mình" thường cho câu trả lời nhanh hơn mọi cuốn sách giải mộng. Không phải giấc mơ nào cũng cần nghĩa; có khi tâm trí chỉ đang ghép lại những mảnh ký ức trong ngày.
Ba người cùng mơ một em bé
Người phụ nữ đang mong con mơ thấy bế một em bé bụ bẫm rồi tỉnh dậy với cảm giác trống trải. Giấc mơ không báo sắp có thai; nó phản ánh mong muốn rất thật. Nếu việc mong con kéo dài và gây áp lực, cả hai vợ chồng nên cùng đi khám ở cơ sở hỗ trợ sinh sản, thay vì đọc giấc mơ để đoán.
Người đàn ông sắp làm bố mơ đánh rơi em bé, mơ không biết bế thế nào. Đây là lo lắng rất phổ biến của người cha lần đầu, ít khi được nói ra. Tham gia một lớp tiền sản, tập bế, tập tắm cho con cùng vợ giúp nỗi lo có chỗ đặt xuống.
Đứa trẻ tám tuổi sắp có em mơ em bé chiếm giường mình, mẹ bế em mà không nhìn mình. Đây là nỗi sợ mất phần yêu thương, bình thường ở trẻ sắp làm anh chị. Cha mẹ cho con cùng chuẩn bị đón em, giữ thời gian riêng với con lớn, thường giúp giấc mơ dịu đi. Không nên mắng con vì "ghen với em".
Dân gian các vùng nói gì về em bé trong mơ
Ở nhiều làng quê Bắc Bộ, người già hay nói mơ thấy em bé trắng trẻo, bụ bẫm là nhà sắp có "của mới", có thể là tin cưới hỏi, có người về làm dâu hay một mùa màng khá. Ở miền Nam, cách nói phổ biến là mơ thấy trẻ con cười thì "có chuyện vui tới cửa". Những câu này gắn với quan niệm con cái là lộc, là phúc của gia đình, một nếp nghĩ rất sâu của xã hội nông nghiệp nhiều đời.
Cũng có những lời truyền miệng theo hướng ngược lại, như mơ em bé khóc là sắp có chuyện lôi thôi, mơ bế em bé nặng là sắp phải gánh việc. Một số người theo lối mộng ngược lại đọc em bé khóc thành điều vui. Chính sự trái ngược giữa các vùng, các nhà cho thấy đây là văn hoá kể chuyện, không phải một hệ thống có quy luật. Cùng một hình ảnh, mỗi bà mỗi mẹ giải một kiểu, tuỳ điều bà mong cho con cháu.
Cách tốt nhất để giữ những lời ấy là giữ phần ấm áp và bỏ phần làm mình lo. Nếu nghe ai bảo "mơ em bé khóc là xui", bạn có thể mỉm cười và hỏi lại chính mình: dạo này điều gì đang làm mình mệt như dỗ một đứa trẻ không chịu nín.
Khi giấc mơ về em bé đáng để ý thật
Giấc mơ về em bé hầu như luôn bình thường. Có ba trường hợp nên để ý hơn. Thứ nhất, người mẹ sau sinh mơ thấy những cảnh em bé gặp nạn lặp đi lặp lại, kèm lo âu ban ngày dữ dội, ý nghĩ sợ mình làm hại con, mất ngủ ngay cả khi con đã ngủ. Những dấu hiệu ấy cần được nói với bác sĩ sản hoặc bác sĩ tâm thần càng sớm càng tốt, vì đó là chuyện sức khoẻ của người mẹ, không phải chuyện giấc mơ.
Thứ hai, người từng mất con, từng sảy thai mà mơ thấy em bé nhiều lần, mỗi lần tỉnh dậy đau như vết thương mới. Nỗi mất mát này thường bị người xung quanh xem nhẹ. Tìm người chia sẻ, nhóm hỗ trợ hoặc chuyên gia tâm lý là cách chăm sóc bản thân chính đáng.
Thứ ba, trẻ nhỏ sắp có em mà ác mộng nhiều, đái dầm trở lại, bám mẹ quá mức kéo dài. Trẻ cần được trấn an và có thời gian riêng với cha mẹ; nếu tình trạng không đỡ sau vài tuần, nên hỏi bác sĩ nhi.
Câu hỏi thường gặp
Mơ thấy em bé có phải sắp có thai không?
Không có cơ sở để coi giấc mơ là dấu hiệu mang thai. Người đang mong con hay mơ thấy em bé vì đó là điều họ nghĩ đến nhiều. Muốn biết có thai hay không, hãy dùng que thử hoặc đi khám.
Mơ bế em bé lạ không rõ của ai có ý nghĩa gì?
Dân gian thường đọc theo hướng có tin vui, lộc mới. Ở góc tâm lý, em bé được trao vào tay hay gợi một trách nhiệm mới bất ngờ, một việc bạn được giao mà chưa chọn. Nên để ý cảm xúc khi bế: thoải mái hay lúng túng.
Mơ thấy em bé khóc mãi không dỗ được là sao?
Hay gặp ở người đang có một việc đòi hỏi quá sức, hoặc ở cha mẹ có con nhỏ đang thiếu ngủ. Tiếng con khóc thật đôi khi lọt vào giấc mơ. Không phải lời báo con sắp ốm; nếu con có dấu hiệu bệnh thật thì đưa đi khám.
Mơ quên em bé ở đâu đó có phải điềm xấu không?
Không. Đây là giấc mơ rất phổ biến ở cha mẹ trẻ và người ôm nhiều việc. Nó phản ánh nỗi sợ sơ suất, không báo trước điều gì cho đứa trẻ thật. Nếu giấc mơ lặp lại, hãy thử bớt việc, chia việc với người khác.
Đàn ông mơ thấy em bé có khác phụ nữ không?
Về bản chất không khác: em bé vẫn là hình ảnh của điều mới cần chăm. Với người đàn ông sắp làm bố, giấc mơ hay mang nỗi lo không biết chăm con. Với người chưa có ý định có con, em bé thường là công việc hoặc dự định mới.